Światowy Dzień Dysleksji 8 października

Światowy Dzień Dysleksji 8 października

Co to jest dysleksja?
Wyobraźcie sobie, że wasz mózg to superkomputer, który ma za zadanie czytać mapy. Dla większości z nas, ta mapa, czyli litery i słowa, jest bardzo prosta. Ale dla niektórych, niesamowicie mądrych osób, mózg czyta tę mapę inaczej.
Dysleksja to nie jest choroba ani to, że jest się mniej mądrym. To po prostu inny sposób działania mózgu podczas czytania, pisania i liczenia. Osoba z dysleksją ma w głowie mnóstwo wspaniałych pomysłów, jest często bardzo kreatywna i świetnie myśli obrazami.

Z czym mierzą się uczniowie z dysleksją?
Uczeń z dysleksją widzi litery i słowa trochę tak, jakby skakały lub zamieniały się miejscami. Dlatego może mieć problemy z:
Czytaniem: Czytanie idzie wolniej, a czasami litery się mylą (np. "b" wygląda jak "d"). To jest tak, jakby czytać tekst, w którym litery są poprzestawiane!
Pisaniem: Trudno jest zapamiętać, jak poprawnie napisać słowo, dlatego zdarza się, że litery są odwrócone lub pominięte.
Pamiętaniem: Czasami trudno jest zapamiętać na przykład to, co działo się wczoraj, albo daty.
Myleniem strony: Czasami trudno jest odróżnić lewą stronę od prawej.
Pamiętajcie: Choć czytanie jest trudne, ten sam mózg jest często supermocny w: rysowaniu, opowiadaniu historii, budowaniu i wymyślaniu nowych pomysłów!

Bądźmy Super Zespołem!
Każdy z nas jest inny i każdy potrzebuje wsparcia. Jeśli masz w klasie kogoś, kto ma dysleksję, bądź jego superbohaterem:
Bądź cierpliwy: Nie ponaglaj, gdy czyta wolniej.
Słuchaj: Zamiast skupiać się na błędach w pisaniu, słuchaj wspaniałych pomysłów, jakie ma ta osoba.
Pomagaj: Zaproponuj pomoc w uporządkowaniu zeszytu, jeśli widzisz, że jest to trudne.
Pamiętaj o supermocach: Podkreślaj, w czym ten kolega lub koleżanka jest świetny!
Zrozumienie i wsparcie sprawiają, że nasza klasa jest najlepszym zespołem na świecie!

Zadania do pracy w parach lub grupach
1. Słowny Detektyw
Cel: Rozwijanie umiejętności słuchania i koncentracji.
Instrukcja: Jedno dziecko mówi trzy słowa, które brzmią podobnie (np. "królik", "kubek", "kucyk"). Drugie dziecko musi odgadnąć, które z tych słów pasuje do podanej kategorii (np. "zwierzę"). Następnie zamieniają się rolami.
Zestawy słów i kategorie
Słowa: góra, kura, bura | Kategoria: zwierzę
Słowa: kosa, rosa, osa | Kategoria: owad
Słowa: nos, kos, sos | Kategoria: część ciała
Słowa: pies, pas, las | Kategoria: zwierzę
Słowa: dom, dym, tom | Kategoria: książka
Słowa: ser, sen, syn | Kategoria: jedzenie
Słowa: rak, mak, hak | Kategoria: narzędzie
Słowa: lis, las, mis | Kategoria: zwierzę
Słowa: pióro, biuro, bób | Kategoria: przedmiot do pisania
Słowa: kot, kosz, koc | Kategoria: zwierzę
Słowa: sok, smok, skok | Kategoria: napój
Słowa: rzeka, mleko, rzęsa | Kategoria: część ciała

Wariant: Dzieci mogą mówić słowa, które są do siebie podobne, ale różnią się tylko jedną literą, np. "kasa" i "masa".
2. Opowiadanie z Wyobraźni
Cel: Ćwiczenie myślenia obrazowego i narracji.
Instrukcja: Prowadzący zaczyna opowiadanie jednym zdaniem, np. "Pewnego razu mały smok obudził się z gorącym brzuchem". Kolejne dziecko dodaje następne zdanie, a potem kolejne, tworząc razem całą historię. Trzeba pamiętać, co wydarzyło się wcześniej, i do tego dopasować swój fragment.
Wariant: Historia może być opowiadana od końca do początku, co jest bardziej wymagające i ćwiczy pamięć.

Zadania do indywidualnej pracy
3. Magiczne Słowa
Cel: Rozwijanie percepcji fonologicznej (rozpoznawania dźwięków w słowach).
Instrukcja: Poproś dziecko, aby wymyśliło jak najwięcej słów, które zaczynają się na tę samą literę (np. "T" jak "telefon", "tata", "torba"). Można też wybrać literę na końcu słowa, np. "a" jak "mama", "sowa", "bajka".
Wariant: Wypowiedz słowo i poproś dziecko, aby powiedziało, ile sylab w nim słyszy (np. "ko-le-j-ka").
4. Kształty i Kolory w Pamięci
Cel: Ćwiczenie pamięci wzrokowej i myślenia abstrakcyjnego.
Instrukcja: Powiedz dziecku kilka nazw kształtów i kolorów, np. "czerwone koło", "niebieski kwadrat", "żółty trójkąt". Dziecko musi zapamiętać je w odpowiedniej kolejności i powtórzyć. Można stopniowo zwiększać trudność, dodając więcej elementów.
Wariant: Zamiast kształtów można użyć nazw zwierząt. "Mały lew, duży słoń, szybka wiewiórka".
Przykłady do zapamiętania
Poziom 1: Proste zestawy (dla początkujących)
Czerwone koło, niebieski kwadrat.
Żółty trójkąt, zielony prostokąt.
Duża gwiazda, mały księżyc.
Czerwona róża, niebieski dzwonek, żółty tulipan.
Poziom 2: Średnio zaawansowane zestawy
Zielony kwadrat, żółte koło, czerwony trójkąt.
Mały kotek, duży pies, szybki ptak.
Niebieski prostokąt, fioletowa gwiazda, biały księżyc, różowe serce.
Szybki zając, powolny żółw, głośny lew, cichy wąż.
Poziom 3: Zaawansowane zestawy
Czerwone serce, żółty owal, niebieski romb, zielona strzałka.
Mały lew, duży słoń, szybka wiewiórka, czarny niedźwiedź.
Półtora koła, trzy czarne kropki, jedna fioletowa spirala, dwa brązowe prostokąty.
Szybki gepard, wysoka żyrafa, długi wąż, skaczący kangur, mądra sowa.

Zadania dla Małych Odkrywców
Zadanie 5: Kto Mówi Prawdę?
Cel: Rozróżnianie faktów od opinii i rozwijanie krytycznego myślenia.
Instrukcja: Przeczytaj zdania i zdecyduj, czy mówią prawdę. Pokoloruj buźkę na zielono (jeśli zdanie to fakt, można go sprawdzić) lub na czerwono (jeśli to opinia, czyjeś osobiste zdanie).
Trawa jest zielona.