Zaplanuj swoją przyszłość. Program autorski rekomendowany i recenzowany do szkół podstawowych i ponadpodstawowych

„ZAPLANUJ SWOJĄ PRZYSZŁOŚĆ”
Program autorski rekomendowany
i recenzowany do szkół podstawowych
i ponadpodstawowych.
Opracowanie własne dr Witold Pietruk

ZAŁOŻENIA PROGRAMU

Program „Zaplanuj swoja przyszłość” przeznaczony jest do realizacji zajęć z zakresu doradztwa zawodowego w szkole podstawowej. Głównym założeniem programu jest przygotowanie młodzieży do umiejętnego planowania swojej drogi edukacyjnej oraz i podejmowania trafnych decyzji zawodowych. Podczas zajęć uczniowie zdobędą informacje o różnych rodzajach pracy zawodowej, jak również o drogach kształcenia i zdobywania kwalifikacji zawodowych. Istotnym elementem spotkań będą tematy dotyczące poznawania przez uczniów ich własnych predyspozycji i konfrontowania ich z wymaganiami zawodowymi.
Zainteresowanie zawodami pojawia się u dzieci już w okresie przedszkolnym. Są to jednak chwilowe fantazje. W miarę rozwoju dziecka i poszerzania jego wiedzy o otaczającym świecie, zmieniają się jego preferencje zawodowe. Jeżeli będą one wsparte aktywnym zdobywaniem wiedzy o wymaganiach zawodowych oraz własnych predyspozycjach ucznia, mają szanse stać się realnymi planami. Wynika stąd konieczność współtowarzyszenia młodzieży w procesie podejmowania decyzji zawodowej. Pomoc jaką dorośli mogą zaoferować uczniom, dotyczy umiejętności gromadzenia wiedzy o zawodach, rynku pracy, możliwościach kształcenia a przede wszystkim poznania samego siebie i dokonania trafnej samooceny własnych predyspozycji do wykonywania określonego zawodu.
Uczniowie szkoły podstawowej, którzy musza podjąć decyzję mającą skutki w dalekiej przyszłości, szukają pomocy wśród rodziców, nauczycieli i wychowawców. Oczekują często wskazania określonej drogi życiowej, gdyż sami nie mają jeszcze wystarczającej wiedzy o świecie. Trudno też im dokonać obiektywnej samooceny. Zgodnie z założeniami programu dorośli nie mogą podjąć decyzji za swych wychowanków, ale umiejętnie ich do tego wyboru przygotować. Z tego względu zajęcia z młodzieżą zaplanowano na dwa lata kształcenia podstawowego. Prowadzone one będą przez doradcę zawodowego, pedagoga szkolnego, wychowawców i innych nauczycieli oraz instytucje wspierające wychowanie i rozwój młodzieży. Program obejmuje również spotkania z rodzicami, aby ich uczestnictwo w procesie wyboru zawodu przez dzieci zawodu miało rolę wspierającą i doradczą, a nie wyręczającą.

CELE PROGRAMU

CEL NADRZĘDNY
1. Przygotowanie młodzieży do umiejętnego podejmowania trafnych decyzji zawodowych, zgodnie z własnymi predyspozycjami.

CELE SZCZEGÓŁOWE
1. Kształcenie umiejętności rozpoznawania przez uczniów swoich zainteresowań i zdolności i określania swoich mocnych stron.
2. Uświadomienie roli poznania własnych zainteresowań, zdolności, umiejętności, temperamentu, stanu zdrowia i posiadanej wiedzy szkolnej na wybór szkoły i zawodu.
3. Wyposażenie uczniów w wiedzę na temat zawodów, zadań i czynności wykonywanych na różnych stanowiskach pracy, zarobkach oraz możliwościach zatrudnienia w najbliższym środowisku.
4. Zapoznanie z systemem szkolnictwa oraz możliwościami zdobywania kwalifikacji zawodowych.
5. Rozwijanie zainteresowań humanistycznych, matematyczno –przyrodniczych, techniczno - informatycznych i językowych zgodnie z predyspozycjami uczniów.

POWYŻSZE CELE OSIĄGANE BĘDĄ PRZEZ REALIZACJĘ ZADAŃ:

KLASA VII

1. Jak planować swoją przyszłość?- ustalenie zasad pracy w grupie obowiązujących w czasie zajęć,
- zapoznanie uczniów z czynnikami trafnego wyboru zawodu,
- odkrywania przez uczniów własnych wartości i celów życiowych,
- założenie indywidualnych teczek zawodoznawczych;
- zabawa integracyjna,
- pogadanka,
- burza mózgów,
- mini wykład,
- dyskusja,
- praca indywidualna (określanie wartości i celów życiowych). Osoba odpowiedzialna: pedagog szkolny, wychowawcy; doradca zawodowy październik
2 x 45 min
2. Poznaj swoje zainteresowania - ukazanie różnic i podobieństw między marzeniami o zawodach, a realnymi planami zawodowymi,
- kształcenie umiejętności rozpoznawania własnych zainteresowań,
- uświadomienie uczniom roli zainteresowań w trafnym wyborze zawodu,
- poszukiwanie zawodów odpowiadających indywidualnym zainteresowaniom uczniów,
- uzupełnienie indywidualnych teczek zawodoznawczych;
- podróż w dzieciństwo (zabawa w parach),
- dyskusja,
- praca indywidualna (karty zainteresowań)
- zadanie domowe (wypisanie zawodów odpowiadających własnym zainteresowaniom; Doradca zawodowy
2 x 45 min.
3. Poznaj swoje zdolności - odróżnianie cech charakteru i zainteresowań od uzdolnień,
- kształcenie umiejętności rozpoznawania własnych uzdolnień,
- uświadomienie uczniom roli uzdolnień w trafnym wyborze zawodu,
- poszukiwanie zawodów odpowiadających indywidualnym zainteresowaniom i zdolnościom uczniów,
- uzupełnienie indywidualnych teczek zawodoznawczych;
- praca w małych zespołach,
- pogadanka,
- dyskusja,
- zabawa „Jestem mistrzem”,
- praca indywidualna (karta uzdolnień),
- zadanie domowe (wypisanie zawodów odpowiadających własnym zainteresowaniom i uzdolnieniom);
Doradca zawodowy - 45 min
4.Temperament a wybór zawodu - zapoznanie uczniów z typami temperamentu,
- określania własnego temperamentu,
- dopasowanie zawodów do odpowiednich typów temperamentu,
- uzupełnienie indywidualnych teczek zawodoznawczych;
- zabawa integracyjna,
- mini wykład,
- praca indywidualna,
- zadanie domowe, (wypisanie zawodów odpowiadających własnym predyspozycjom; Doradca zawodowy-45 min.
5. Pomoc uczniom w rozpoznawaniu własnych predyspozycji. (spotkania indywidualne) - pomoc uczniom w odkrywaniu ich własnych predyspozycji,
- uświadomienie roli poznania własnych predyspozycji w czasie planowania kariery zawodowej,
- kształcenie poczucia odpowiedzialności za własne decyzje;
- ankiety,
- karty pracy,
- psychozabawy,
- rozmowy motywacyjne; Doradca zawodowy - według potrzeb, przez cały rok szkolny;
6. Jak pomóc dziecku w wyborze zawodu.
(spotkania z rodzicami)- zapoznanie rodziców z założeniami i celami programu „Zaplanuj swoją przyszłość”,
- wspomaganie rodziców w pracy z dzieckiem podczas planowania drogi edukacyjno – zawodowej młodzieży;
- prelekcja w ramach zebrania ogólnego,
- zajęcia psychoedukacyjne dla chętnych rodziców,
- spotkania indywidualne; doradca zawodowy.
I semestr
7. Sieć szkolnych doradców zawodowych-współpraca szkolnych doradców zawodowych z doradcą poradni psychologiczno-pedagogicznej-doradztwo zawodowe w szkole podstawowej-vademecum, praktyka
-przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania zawodu
-zawody przyszłości. Doradca zawodowy.

KLASA VII

1. Wybór zawodu a wymogi zdrowotne. - zapoznanie uczniów z przeciwwskazaniami do wykonywania określonych zawodów,
- kształtowanie postaw prozdrowotnych,
- rola oceny stanu zdrowia przy wyborze zawodu
- omówienie stanu zdrowia z rodzicami
- wykład,
- pogadanka,
- ankieta „Mój stan zdrowia”
- dyskusja;
Doradca zawodowy. Wg. planu doradztwa zawodowego - 2 godz.
2. Moje mocne strony – samoocena.
- kształcenie umiejętności określania własnych cech osobowości (swoich słabych i mocnych stron);
- podsumowanie dotychczas zebranych informacji dotyczących własnych predyspozycji i skonfrontowanie ich z planowanym zawodem,
- ukazanie roli posiadanej wiedzy i uzyskiwanych ocen przy wyborze zawodu;
- zabawa jestem niepowtarzalny,
- pogadanka,
- praca indywidualna
(wypełnienie kwestionariusz „Jaki jestem”),
- zabawa „Konferencja prasowa – w przyszłości zostanę...”,
- zadanie domowe; Doradca zawodowy, wychowawcy Wg. planu doradztwa zawodow.
2 godz.
3. Poznajemy zawody.
(Spotkanie I) - zapoznanie uczniów z rodzajami pracy (człowiek – dane, człowiek – rzecz, człowiek – człowiek),
- umiejętny dobór zawodów z uwzględnieniem środowiska pracy,
- poznanie własnych predyspozycji zawodowych,- wykład z prezentacją,
- praca zespołowa,
- praca indywidualna ankieta „Czy lubię”,
- zadanie domowe, (wypisanie zawodów odpowiadających własnym predyspozycjom. Doradca zawodowy,. Wg. planu doradztwa zawodowego.
2 godz.
4. Poznajemy zawody.
(Spotkanie II) - zapoznanie uczniów ze sposobami gromadzenia informacji,
- opracowanie informacji o zawodach wg schematu: (zadania i czynności, warunki pracy, stanowisko pracy, wykształcenie, kariera zawodowa, plusy i minusy zawodu,
- przygotowanie teczek zawodoznawczych;
- wykład,
- demonstracja przykładowych teczek,
- pogadanka,
- praca indywidualna uczniów pod kierunkiem nauczycieli na zajęciach informatyki i techniki);
pedagog szkolny, nauczyciel informatyki i techniki. Wg. planu doradztwa zawodowego 1 godz.
5. Poznajemy zawody.
(spotkanie III) - prezentacja i analiza opracowanych teczek,
- konfrontacja wymagań zawodowych z własnymi możliwościami i predyspozycjami;
- pogadanka,
- prezentacja teczek, „Konferencja prasowa”
- uzupełnienie brakujących informacji; Doradca zawodowy. Wg. planu doradztwa zawodowego
1 godz.
6. Spotkanie z ciekawym zawodem. - zorganizowanie spotkania z rodzicami pracującymi w ciekawych zawodach,
- zapoznanie uczniów ze specyficznymi cechami takich zawodów,
- kształcenie poczucie szacunku do pracy ludzkiej;
- drama przedstawiająca prezentowany zawód,
- prelekcja,
- odpowiedzi na pytania uczniów, pedagog szkolny, wychowawcy, rodzice; jeden raz w semestrze.
7. Indywidualne spotkania z uczniami i rodzicami. - pomoc uczniom w poszukiwaniu informacji na temat zawodów,
- kierowanie uczniów z problemami zdrowotnymi na badania lekarskie i do PPP;
- udostępnienie literatury,
- wskazówki,
- indywidualne konsultacje. Doradca zawodowy, doradcy poradni - cały rok.

KLASA VIII

1. Opolskie spotkania z nauką. - zapoznanie uczniów z rodzajami szkół ponadpodstawowych w naszym województwie,
- udział w wykładach i ćwiczeniach w różnych typach szkół;
- wyjazd do Opola na Targi Edukacji i Pracy pedagog szkolny,
szkolny doradca zawodowy. 1 godz.
2. Ja i moja przyszłość. - kształcenie umiejętności analizowania swoich cech osobowości
w aspekcie wyboru zawodu,
- kształtowanie umiejętności pozytywnego myślenia,
- ukierunkowanie uczniów na wybór zawodu zgodnie z własnymi predyspozycjami; - pogadanka,
- praca indywidualna -„Moje mocne strony”,
- gra dydaktyczna -„Co cenię u moich kolegów”,
- zestawienie zbiorcze – Moje predyspozycje zawodowe”; Mobilne Centrum Informacji Zawodowej. 2 godz.
3. Szkoła Podstawowa i co dalej? - zapoznanie uczniów z systemem szkolnictwa i możliwościami zdobywania kwalifikacji zawodowych;
- wykład w oparciu o przygotowany schemat systemu szkolnictwa,
- odpowiedzi na pytania uczniów; Doradca zawodowy. 1 godz.
4. Przed decyzją wyboru zawodu.- kształcenie umiejętności planowania i realizacji zamierzonych celów,
- przedstawienie uczniom zawodów „z przyszłością” i „wypalonych”,
- zapoznanie z zasadami funkcjonowania PUP;
- pogadanka,
- gra dydaktyczna „Jaki to zawód?”
- prezentacja,
- odpowiedzi na pytania uczniów. 1 godz.
5. Zasady rekrutacji do szkół. - zapoznanie uczniów z zasadami rekrutacji do poszczególnych typów szkół;
- przekazanie informacji o szkołach w najbliższej okolicy,
- zorganizowanie wyjazdu na „Dni otwarte” do szkół ponadpodstawowych; - pogadanka,
- przekazanie informacji na podstawie otrzymanych dokumentów;
- przygotowanie gazetki informacyjnej o proponowanych typach szkół w najbliższej okolicy,
- zdobywanie informacji o innych szkołach dla zainteresowanych uczniów;
- wycieczka. Pedagog szkolny, wychowawcy, doradca zawodowy. 1 godz.
6. Nauka, zawód, praca. - kształtowanie poczucia odpowiedzialności za podejmowane decyzje,
- dostrzeganie ważności wyboru zawodu i wartości pracy w życiu każdego człowieka; - pogadanka,
- dyskusja,
- pomoc w wypełnianiu dokumentów; wychowawcy - 1 godz.
7. System szkolnictwa w Polsce - zapoznanie rodziców z systemem szkolnictwa i możliwościami zdobywania kwalifikacji zawodowych,
- prelekcja w ramach zebrania Szkolny doradca zawodowy - 1 godz.
8. Jak pisać podstawowe dokumenty? - zapoznanie uczniów z zasadami pisania podania i życiorysu CURRICULUM VITAE,
- kształcenie poczucia odpowiedzialności za treści zawarte w dokumentach;
- pogadanka,
- omówienie zasad pisania dokumentów z pokazem,
- ćwiczenia w pisaniu dokumentów. Nauczyciel języka polskiego- 1 godz.
9. Targi szkolne - możliwość zapoznania się uczniów i rodziców z ofertami szkół z najbliższej okolicy.
- spotkanie przedstawicieli różnych szkół,
- prezentacje szkół ponadgimnazjalnych. Doradca zawodowy przy współpracy z dyrektorem i wychowawcami . 1 godz.
10. Indywidualne spotkania z uczniami i rodzicami - pomoc w wyborze szkoły i zawodu,
- praca indywidualna z uczniami i rodzicami, którzy mają problemy zdrowotne, decyzyjne, intelektualne, rodzinne;
- udostępnienie informatorów,
- wskazówki,
- indywidualne konsultacje,
- współpraca z poradnią psychologiczno - pedagogiczną,
- pomoc w przygotowaniu dokumentów. Pedagog szkolny, szkolny doradca zawodowy cały rok.