X Używamy plików cookie i zbieramy dane m.in. w celach statystycznych i personalizacji reklam. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, więcej informacji i instrukcje znajdziesz » tutaj «.

»» ZDALNE NAUCZANIE. U nas znajdziesz i opublikujesz scenariusze ««
Numer: 45290
Przesłano:

Plan rozwoju zawodowego nauczyciela kontraktowego ubiegającego się na stopień nauczyciela mianowanego

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO
UBIEGAJĄCEGO SIĘ O STOPIEŃ ZAWODOWY
NAUCZYCIELA MIANOWANEGO

opracowany na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r.

w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli
(Dz.U. 2019 poz.2215)

Opracowała: mgr Irmina Korszeń
Stanowisko: nauczyciel przyrody, biologii, geografii
Posiadane kwalifikacje:
• Studia magisterskie, kierunek biologia, specjalność nauczycielska – Uniwersytet Przyrodniczo- Humanistyczny w Siedlcach.
• Studia podyplomowe:
• Oligofrenopedagogika – Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną – Wyższa Szkoła Nauk Pedagogicznych w Warszawie;
• Geografia w szkole - Wyższa Szkoła Nauk Pedagogicznych w Warszawie;
• Wychowanie fizyczne w szkole – Wyższa Szkoła Nauk Pedagogicznych w Warszawie;
• Edukacja i terapia osób ze spektrum autyzmu – Wyższa Szkoła Nauk Pedagogicznych w Warszawie;
Miejsce pracy: Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Lotnictwa Polskiego w Komarówce Podlaskiej,
ul. Wojska Polskiego 7, 21-311 Komarówka Podlaska
Dyrektor szkoły: mgr ............
Opiekun stażu: mgr...........
Czas trwania stażu: 01.09.2020 r. - 31.05.2023 r

Cel główny: Pogłębianie wiedzy i umiejętności, poszerzanie własnego warsztatu pracy poprzez doskonalenie zawodowe
w celu podniesienia efektywności działań wychowawczo – dydaktycznych. Uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego.

PODSTAWOWE REGULACJE PRAWNE:
1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. 2018 poz. 967 z późniejszymi zmianami)
2. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. 2019 poz. 1148)
3. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2019 poz. 1481)
4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli
(Dz.U. 2019 poz.2215)

Komarówka Podlaska 2020
Czynności organizacyjne, związane z planowaniem i realizacją stażu:
Zadania
Formy realizacji
Termin
Nawiązanie współpracy z opiekunem stażu
Ustalenie zasad i harmonogramu współpracy (np. kontrakt, karty obserwacji, itp.);
Przeanalizowanie przepisów prawa, dot. obowiązków opiekuna i podopiecznego oraz terminów dot. rozpoczęcia stażu;
09.2020
Poznanie powinności na okres stażu oraz wymagań na nauczyciela mianowanego
Przeanalizowanie przepisów prawa dot. awansu na stopień nauczyciela mianowanego (§7.Rozporządzenia MEN);
Zapoznanie się z interpretacjami prawnymi;
09.2020
Cały okres stażu
Poznanie potrzeb placówki w celu właściwego planowania działań
Analiza wniosków z ewaluacji obszarów pracy szkoły;
Poznanie zamierzeń z planu pracy szkoły, planów zespołów nauczycielskich i reagowanie na zmiany w okresie stażu;
Analiza potrzeb i zainteresowań uczniów oraz reagowanie na zmiany;
09.2020

Cały okres stażu
Opracowanie planu rozwoju i czynności organizacyjne, związane z jego realizacją
Analiza oferty kursów, szkoleń i warsztatów (także w kolejnych latach stażu);
Opracowanie i złożenie wniosku i planu rozwoju w ustalonym przepisami terminie; monitorowanie i dokumentowanie stopnia realizacji planu;
Podejmowanie kolejnych zadań, nieujętych w planie rozwoju, jako wynik reagowania na nowe potrzeby uczniów oraz wynik dokonywanej ewaluacji własnej pracy;
09.2020

Cały okres stażu
Zakończenie stażu
Sporządzenie sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego i poddanie się ocenie dorobku zawodowego za okres stażu;

Dokonanie analizy własnego dorobku zawodowego w okresie stażu, zebranie i usystematyzowanie materiałów;
06.2023

§ 7. ust 2. pkt 1
Uzyskanie pozytywnych efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej na skutek wdrożenia działań mających na celu doskonalenie pracy własnej i podniesienie jakości pracy szkoły, a w przypadku nauczycieli, o których mowa w art. 9e ust 3 Karty Nauczyciela - uzyskanie pozytywnych efektów w trakcie realizacji zadań odpowiednio na rzecz oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją;
Zadania
Sposób realizacji
Termin

Doskonalenie wiedzy i umiejętności związanych z obowiązującymi dokumentami i aktami prawnymi w oświacie.

• Analiza obowiązujących ustaw i rozporządzeń związanych z oświatą,
• Analiza przepisów prawa dot. awansu zawodowego nauczycieli,
• Analiza dokumentów wewnątrzszkolnych.

• cały okres trwania stażu

Doskonalenie umiejętności zawodowych w zakresie pracy
dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej.

• Udział w różnorodnych formach doskonalenia zawodowego,
szkoleniach, warsztatach, zgodnie z własnymi zainteresowaniami i potrzebami szkoły,
• Udział w szkoleniowych zebraniach Rady Pedagogicznej,
• Obserwacja zajęć prowadzonych przez opiekuna stażu,
• Korzystanie z portali internetowych poświęconych edukacji, czasopism, poradników metodycznych, literatury fachowej,
• Dyskusje z nauczycielami zrzeszonymi w grupach, zawodowych na portalu Facebook,
• Gromadzenie oraz utworzenie własnej bazy materiałów
dydaktycznych.

• cały okres trwania stażu

Bogacenie rzeczowego warsztatu pracy

• Utworzenie bazy pomocy naukowych/dydaktycznych (scenariuszy, kart pracy, narzędzi diagnostycznych, pomocy dydaktycznych);
• Tworzenie spisu literatury/ stron internetowych.

• cały okres trwania stażu

Praca wychowawcy grupy

• Prowadzenie obserwacji klasy;
• Współpraca z rodzicami.

• cały okres trwania stażu

Organizacja czasu wolnego ucznia.

• Prowadzenie zajęć pozalekcyjnych opartych na programie własnym:opiekun szkolnego koła Ligi Ochrony Przyrody;
• Opracowanie i wdrożenie innowacji pedagogicznej.

• cały okres trwania stażu
Praca w zespołach nauczycieli

• Udział w zespole przyrodniczo- matematycznym, wychowawczym, ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniów (tworzenie dokumentacji);

• cały okres trwania stażu

Organizacja uroczystości,
imprez szkolnych,
wycieczek,
przygotowywanie do konkursów.

• Organizowanie i współorganizowanie imprez klasowych i szkolnych;
• Pomoc w przygotowywaniu dzieci do różnych konkursów;

• okres trwania stażu

Realizacja wybranych programów i projektów oferowanych przez instytucje zewnętrzne

• Realizowanie projektów zewnątrz- i wewnątrzszkolnych;

• Cały okres trwania stażu

Promocja placówki

• Publikowanie stronie Facebook ważnych wydarzeń oraz relacji z pracy szkolnego koła Ligi Ochrony Przyrody.
• Tworzenie artykułów do lokalnej gazety z działalności SK LOP-u.
• Udział w konkursach zewnętrznych.

• Cały okres trwania stażu

§ 7 ust. 2, pkt 2
Umiejętność rozpoznawania potrzeb rozwojowych uczniów i uwzględniania ich w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej

Zadania
Sposób realizacji
Termin

Poznanie środowiska uczniów.
• Obserwacja uczniów w różnych sytuacjach,
• Rozmowy z uczniami nt. ich zainteresowań, form spędzania wolnego czasu itp.,
• Spotkania z rodzicami (zgodnie z kalendarzem szkoły i/lub inicjowane przez nauczyciela),
• Wspólne rozwiązywanie (z rodzicami i innymi nauczycielami)problemów szkolnych uczniów.

• Cały okres trwania stażu
Praca z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych
• Udział w szkoleniach/ kursach doskonalących dot. pracy z dzieckiem o specjalnych potrzebach edukacyjnych;
• Czynny udział w pracach zespołu do spraw opracowywania dokumentacji ucznia/uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych;
Analizowanie orzeczeń i opinii poradni oraz sporządzanie wymaganej dokumentacji;
• Dostosowanie metod pracy do potrzeb uczniów zgodnie z zaleceniami;
• Prowadzenie zajęć dodatkowych (terapeutycznych, wspierających) dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych;
• Konsultowanie działań z pedagogiem/psychologiem itd.;
• Opracowywanie dokumentów dla poradni psychologiczno-pedagogicznej;

• Cały okres trwania stażu

Uczestniczenie w opracowywaniu programu wychowawczo- profilaktycznego szkoły

• Członek zespołu ds. ewaluacji programu profilaktyczno-wychowawczego;

• Cały okres trwania stażu

§ 7 ust. 2, pkt 3
Umiejętność wykorzystania w pracy metod aktywizujących ucznia.

Zadania
Sposób realizacji
Termin

Doskonalenie w zakresie metod aktywizujących.

• Udział w szkoleniach (studiowanie literatury metodycznej) dot. stosowania metod aktywizujących w pracy nauczyciela ;
• Obserwacja sposobów wykorzystania metod aktywizujących na zajęciach otwartych u innych nauczycieli.

• Cały okres trwania stażu

Prowadzenie zajęć z wykorzystaniem różnorodnych metod aktywizujących.

• Wykorzystywanie metod aktywizujących na zajęciach,
dostosowanych do potrzeb i możliwości podopiecznych
• Korzystanie z portali, stron internetowych i czasopism przeznaczonych dla nauczycieli przyrodników w celu inspiracji do ciekawych rozwiązań metodycznych,
• Udział w szkoleniach i webinarach dot. wykorzystywania
metod aktywizujących na lekcjach.

• Cały okres stażu

§ 7 ust. 2, pkt 4
Umiejętność dokonywania ewaluacji własnej pracy i wykorzystywania jej wyników do doskonalenia warsztatu pracy.

Zadania
Sposób realizacji
Termin

Sporządzenie i zastosowanie narzędzi ewaluacyjnych.

• Dokonywanie ciągłej refleksji dotyczącej własnej pracy dydaktycznej i wychowawczej: kwestionariusze ankiet dla uczniów i rodziców na zakończenie każdego roku szkolnego,
• Opracowanie i zastosowanie krótkich form zbierania informacji zwrotnej po zajęciach: kosz i walizka, podobało mi się/nie podobało mi się, itp.

• Rok szkolny 2020/2021

• Cały okres trwania stażu

Analizowanie sytuacji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej w zespole klasowym.

• Obserwacja uczniów w różnych sytuacjach, wyciąganie wniosków, podejmowanie działań naprawczych,
• Rozmowy z rodzicami, uczniami, nauczycielami,
• Analiza wyników przeprowadzonych sprawdzianów, klasówek, itp.
• Analiza osiągnięć semestralnych i rocznych uczniów
• Konsultowanie przeprowadzonych zajęć z osobą obserwującą,
• Analiza wyników ankiet wewnątrzszkolnych, przeprowadzanych przez pedagoga szkolnego.

• Cały okres trwania stażu

Współpraca z opiekunem stażu.

• Przygotowywanie materiałów i pomocy dydaktycznych;
• Opracowywanie scenariuszy zajęć;
• Obserwacja zajęć prowadzonych przez opiekuna stażu i innych nauczycieli, uczestnictwo w omawianiu zajęć, wykorzystywanie poznanych metod pracy;
• Prowadzenie zajęć w obecności opiekuna stażu, omawianie ich i wdrażanie wniosków do dalszej pracy;
• Dokonywanie zmian w działaniach stażowych w wyniku monitorowania realizacji planu rozwoju.

• Cały okres stażu

• Zgodnie z przyjętym harmonogramem

§ 7 ust. 2, pkt 5
Umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego.

Zadania
Sposób realizacji
Termin

Dzielenie się z nauczycielami wiedzą zdobytą podczas szkoleń oraz własnymi zasobami

• Udostępnienie samodzielnie opracowanych materiałów diagnostycznych/metodycznych.
• Przeprowadzenie zajęć otwartych dla nauczycieli.
• Przekazywanie informacji o uczniu/ach niezbędnych do dokumentacji,
• Dzielenie się wiedzą i materiałami ze szkoleń jak również doświadczeniami zdobytymi podczas pracy z uczniami;
• Organizowanie i przeprowadzanie szkoleń dla nauczycieli;
• Opracowanie oraz udostępnianie innym nauczycielom scenariuszy oraz materiałów dydaktycznych, testów, kart pracy, filmów edukacyjnych, prezentacji multimedialnych;
• Prezentowanie wyników diagnozy przedmiotowej.

• Cały okres trwania stażu

Publikowanie na portalach dla nauczycieli ćwiczeń, scenariuszy, planu rozwoju awansu zawodowego, sprawozdania

• Publikowanie w Internecie na portalach takich jak : www.edux.pl, nauczyciel
w awansie, w grupie zamkniętej na portalu społecznościowym swoich dokumentów związanych z awansem zawodowym.
• Stworzenie i prowadzenie strony edukacyjnej.
• Cały okres trwania stażu

Prowadzenie zajęć w obecności opiekuna stażu, dyrektora.

• Ustalenie z opiekunem stażu terminów i tematyki zajęć prowadzonych,
• Przedstawianie scenariusza zajęć do konsultacji z opiekunem stażu i/lub dyrektorem,
• Ewaluacja – omówienie przebiegu i efektów zajęć.
• Cały okres stażu
(z opiekunem – 4 zajęcia na
każdy rok szkolny; z dyrektorem
– wg ustaleń)
Przeprowadzenie 2 lekcji otwartych dla wszystkich
nauczycieli szkoły w trakcie trwania stażu

• Przygotowanie i omówienie scenariuszy zajęć z opiekunem stażu,
• Ewaluacja – omówienie przebiegu i efektów zajęć z opiekunem stażu.

• 2 lekcje w trakcie całego okresu
stażu

§ 7 ust. 2, pkt 6
Umiejętność uwzględniania w pracy problematyki środowiska lokalnego oraz współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych.

Zadania
Sposób realizacji
Termin

Poznanie środowiska
lokalnego - umiejętna
współpraca ze środowiskiem
lokalnym

• Organizacja wycieczek sprzyjających poznaniu środowiska lokalnego (w ramach planu pracy SK LOP),
• Przedstawianie sugestii i opinii nt. bieżącej działalności edukacyjno-wychowawczej szkoły;
• Zapoznanie z orzeczeniami oraz opiniami poradni psychologiczno-pedagogiczej,
• Dostosowanie wymagań edukacyjnych;
• Indywidualizacja metod i form pracy ze względu na potrzeby i możliwości uczniów;
• Diagnozowanie środowiska rodzinnego uczniów we współpracy z pedagogiem i psychologiem szkolnym;
• Współpraca z rodzicami;
• Kontakty z rodzicami – zebrania, rozmowy indywidualne rozwiązywanie problemów, kontakt przez e – dziennik
✓ Indywidualne rozmowy z uczniami.

• Cały okres trwania stażu

Działania proekologiczne, prozdrowotne

• Podejmowanie działań na rzecz promocji zdrowego stylu życia, właściwego odżywiania itp.
• Wdrażanie dzieci do działań proekologicznych poprzez udział w akcji Sprzątania Świata, segregacji śmieci..„Oszczędzaj wodę”. „Dzień Ziemi”, „Jak na zakupy to tylko z torbą wielokrotnego użytku”, „Dokarmianie zwierząt zimą”i inne, zbiórka baterii i elektronarzędzi.
• Opracowanie serii scenariuszy zajęć z wykorzystaniem tematyki ekologicznej, prozdrowotnej.
• Realizacja programu profilaktyczno- wychowawczego szkoły.
• Zorganizowanie warsztatów dla dzieci dotyczących zdrowego żywienia.
• Udział w akcjach edukacyjnych dotyczących zdrowia i zdrowego stylu życia.
• Organizowanie akcji o zasięgu lokalnym np. Dzień Ziemi, Sprzątanie świata,Sadzimy las, Akcja dokarmiania zwierząt zimą i innych np. propagujących zdrowy styl życia.

• Cały okres trwania stażu

Włączanie uczniów w działalność charytatywną.
• Włączanie uczniów w środowiskowe akcje charytatywne: „Pełna miska dla zwierzaka ze schroniska”, Zbiórka nakrętek do Hospicjum dla Dzieci im. Małego Księcia w Lublinie.
• Współpraca ze szkolnym kołem Caritas.

• Cały okres trwania stażu
Podejmowanie działań związanych z profilaktyką dopalaczy,
używek oraz uzależnień od komputera, internetu
• Uwrażliwienie uczniów na potrzeby innych ludzi oraz otaczającego świata.
• Poruszanie tematyki dopalaczy, cyberprzemocy, fonoholizmu w trakcie zajęć dydaktycznych i wychowawczy.
• Cały okres stażu – zgodnie z
programem wychowawczo-profilaktycznym obowiązującym
w szkole.

Organizacja spotkań z ciekawymi ludźmi.

• Organizacja spotkań z wolontariuszami stowarzyszenia „Empatyczni”
• Organizacja spotkania z leśnikiem.

• Cały okres trwania stażu

Wspieranie rodziców w działaniach wychowawczych

• Służenie pomocą i radą w rozwiązywaniu różnorodnych problemów.
• Służenie pomocą i radą w rozwiązywaniu różnorodnych problemów;
• Współdziałanie z rodzicami przy organizacji imprez, akcji i uroczystości szkolnych;
• Konsultacje indywidualne.

• Cały okres trwania stażu

Współpraca z instytucjami
działającymi
na rzecz oświaty
i opieki

• Realizacja zadań we współpracy z instytucjami kultury (GOPS, GCK, Urząd Gminy Komarówka Podlaska, itp.).

• Realizacja zadań we współpracy z poradnią psychologiczno – pedagogiczną.

• Cały okres trwania stażu

Promowanie zdrowia i zdrowego stylu życia

• Podejmowanie działań na rzecz promocji zdrowego stylu życia, właściwego odżywiania itp.
• Wdrażanie dzieci do działań proekologicznych poprzez udział w akcji Sprzątania Świata, segregacji śmieci.
• Opracowanie serii scenariuszy zajęć z wykorzystaniem tematyki ekologicznej, prozdrowotnej.
• Realizacja programu profilaktycznego i wychowawczego przedszkola.
• Zorganizowanie warsztatów dla dzieci dotyczących zdrowego żywienia.
• Udział w projektach (programach, akcjach) edukacyjnych dotyczących zdrowia i zdrowego stylu życia.

• Cały okres trwania stażu

§ 7 ust. 2, pkt 7
Umiejętność posługiwania się przepisami prawa dotyczącymi odpowiednio oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach
nieletnich, w zakresie funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż

Zadania
Sposób realizacji
Termin

Doskonalenie wiedzy i umiejętności związanych z
obowiązującymi dokumentami i aktami prawnymi w
oświacie oraz pomocy społecznej lub
postępowania w sprawach
nieletnich, w zakresie
funkcjonowania szkoły

✓ Analiza obowiązujących ustaw i rozporządzeń związanych z oświatą;
✓ Analiza przepisów prawa dot. awansu zawodowego nauczycieli;
✓ Analiza dokumentów wewnątrzszkolnych, np. programu profilaktyczno-wychowawczego, statutu itp.;

• Utrwalanie znajomości i przestrzeganie przepisów dotyczących BHP oraz procedur i zarządzeń.
• Zapoznanie się z przepisami dotyczącymi pomocy społecznej i postępowania
w sprawach nieletnich
:
a) analiza podstawowych aktów prawnych,szczególnie dotyczących pomocy społecznej,
postępowania w sprawach nieletnich, współpracy
z Sądem i kuratorem do spraw nieletnich,
b) znajomość praw dziecka, w tym praw określonych w konwencji o prawach dziecka oraz ich realizacja.

• Cały okres trwania stażu

Wykorzystywanie wiedzy o prawie oświatowym.

• Zapoznawanie rodziców i uczniów z ważniejszymi aktami prawnymi oraz ich zmianami,
• Wykorzystywanie zdobytej wiedzy do opracowania planu rozwoju zawodowego, sprawozdania itp.
• Analizowanie przepisów prawa oświatowego do bieżącej pracy dydaktyczno-wychowawczej.

• Cały okres trwania stażu

Prowadzenie dokumentacji szkolnej

• Prowadzenie dokumentacji zgodnie z zajmowanym stanowiskiem;

• Współtworzenie niezbędnych dokumentów dla uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego;

• Cały okres trwania stażu

§ 7 ust. 2, pkt 8
Umiejętność korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi multimedialnych i informatycznych

Zadania
Sposób realizacji
Termin

Doskonalenie w zakresie stosowania TIK.

• Odbycie szkolenia z zakresu stosowania technologii inf. przez nauczycieli;
• Poznanie nowych narzędzi informatycznych i multimedialnych, przydatnych w pracy nauczyciela szkoły.

• Cały okres trwania stażu

Wykorzystanie w pracy z dziećmi narzędzi multimedialnych

• Opracowywanie materiałów i pomocy dydaktycznych przy pomocy komputera;
• Wykorzystanie w czasie zajęć z dziećmi różnorodnych narzędzi multimedialnych - filmiki, animacje, pokazy slajdów, itp.;
• Korzystanie z tablicy interaktywnej,
• Wykorzystywanie podręcznika multimedialnego;

• Cały okres trwania stażu

Korzystanie z Internetu jako źródła wiedzy, informacji i komunikacji.

• Wykorzystanie stron urzędów i instytucji oświatowych jako źródła wiedzy o prawie oświatowym i jego interpretacji;
• Wykorzystanie stron i platform edukacyjnych jako źródła pomysłów i dobrych praktyk;
• Zamieszczanie bieżących informacji z działań SK LOP:
https://www.facebook.com/SK-LOP-Szko%C5%82a-Podstawowa-im-Bohater%C3%B3w-Lotnictwa-Polskiego-w-Komar%C3%B3wce-Podl-825104781003468 ;
• Publikacje własnych materiałów na stronach internetowych
 - zamieszczenie planu rozwoju zawodowego na portalu internetowym www.publikacje.edu.pl;
• Uczestniczenie w szkoleniach on-line;
• Korzystanie z poczty i komunikatorów do kontaktu z nauczycielami, rodzicami.

• Cały okres trwania stażu

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO ma charakter otwarty i może być modyfikowany w trakcie trwania stażu.

Zatwierdzam do realizacji:

........................................ ........................................
(data i podpis dyrektora) (podpis nauczyciela)

O nas | Reklama | Kontakt
Redakcja serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treść publikacji, ogłoszeń oraz reklam.
Copyright © 2002-2020 Edux.pl
| Polityka prywatności | Wszystkie prawa zastrzeżone.
Prawa autorskie do publikacji posiadają autorzy tekstów.