Poznajemy budowę ciała człowieka - funkcje kości i narządów wewnętrznych. Scenariusz zajęć z funkcjonowania osobistego i społecznego

„Poznajemy budowę ciała człowieka – funkcje kości i narządów wewnętrznych”

Scenariusz zajęć z zakresu funkcjonowania osobistego i społecznego dla uczniów klasy przysposabiającej do pracy z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym.

Autor: Ewa Fronckiewicz
Stanowisko: nauczyciel
Miejsce pracy: Zespół Szkół Specjalnych

1. Odniesienie do podstawy programowej
Zajęcia realizują cele edukacyjne w zakresie:
• rozwijania umiejętności funkcjonowania w środowisku społecznym i przyrodniczym
• kształtowania świadomości własnego ciała i jego podstawowych funkcji
• wspierania samodzielności uczniów w codziennych sytuacjach życiowych
• rozwijania komunikacji i współpracy w grupie
2. Cele zajęć
Cele ogólne:
• rozwijanie świadomości budowy i funkcjonowania organizmu człowieka
• kształtowanie umiejętności rozumienia podstawowych procesów życiowych
• wspieranie aktywności poznawczej poprzez działanie i doświadczenie
• rozwijanie umiejętności społecznych i komunikacyjnych

Cele szczegółowe (uczeń):
Uczeń:
• rozpoznaje podstawowe elementy szkieletu człowieka
• wskazuje wybrane kości: czaszkę, kręgosłup, żebra, kość udową, kość ramienną, miednicę
• lokalizuje wybrane elementy szkieletu na własnym ciele
• rozumie podstawowe funkcje kości (ochrona, podtrzymywanie ciała, umożliwienie ruchu)
• nazywa wybrane narządy wewnętrzne człowieka
• rozumie w sposób uproszczony funkcje narządów: serca, płuc, mózgu, wątroby, nerek, jelit, skóry
• uczestniczy w działaniach praktycznych
• porównuje masę wybranych elementów na podstawie doświadczenia dydaktycznego

3. Metody pracy
• poglądowa (model, ilustracje)
• praktycznego działania
• sytuacyjna
• zadaniowa
• kierowana
• polisensoryczna

4. Formy pracy
• indywidualna
• zespołowa (w małych grupach)
• zbiorowa
• praktyczna (doświadczalna)
• kierowana przez nauczyciela z indywidualnym wsparciem

5. Środki dydaktyczne
• model szkieletu człowieka
• pocięty obraz szkieletu (układanka)
• etykiety z nazwami kości
• ilustracje narządów wewnętrznych
• karta pracy
• waga
• materiał sypki (do doświadczenia porównawczego)
• pomoce wizualne

6. Przebieg zajęć
1. Część wprowadzająca
Nauczyciel wprowadza uczniów w temat zajęć dotyczący budowy ciała człowieka. Prezentowany jest model szkieletu, który stanowi punkt wyjścia do rozmowy kierowanej oraz aktywizacji uczniów.
Uczniowie przypominają podstawowe elementy ciała człowieka.
2. Część główna
a) Układanie szkieletu
Uczniowie indywidualnie lub w parach układają obraz szkieletu człowieka z pociętych elementów.
b) Dopasowywanie nazw kości
Uczniowie przyporządkowują etykiety do odpowiednich elementów szkieletu, takich jak:
czaszka, kręgosłup, żebra, kość udowa, kość ramienna, miednica, kości kończyn.
c) Lokalizacja elementów na ciele
Nauczyciel podaje nazwę kości, a uczniowie wskazują jej położenie na własnym ciele lub ciele nauczyciela.
d) Omówienie funkcji kości
Wspólnie z uczniami omawiane są podstawowe funkcje kości:
• czaszka – ochrona mózgu
• żebra – ochrona narządów klatki piersiowej
• kręgosłup – podtrzymywanie ciała i umożliwienie ruchu
• kości kończyn – umożliwienie poruszania się
e) Narządy wewnętrzne – funkcje i porównywanie ciężaru
Uczniowie otrzymują kartę pracy zawierającą ilustracje wybranych narządów wewnętrznych oraz informacje dotyczące ich orientacyjnego ciężaru.
Na karcie pracy znajdują się m.in.:
• serce
• płuca
• mózg
• wątroba
• nerki
• jelita
• skóra
Nauczyciel omawia wraz z uczniami funkcje poszczególnych narządów w sposób dostosowany do możliwości poznawczych uczniów:
• serce – pompuje krew i umożliwia pracę organizmu
• płuca – umożliwiają oddychanie
• mózg – kieruje pracą całego organizmu
• wątroba – oczyszcza organizm
• nerki – usuwają zbędne substancje
• jelita – trawią pokarm
• skóra – chroni ciało człowieka
Następnie uczniowie:
• porównują ciężar poszczególnych narządów,
• wskazują narządy najlżejsze i najcięższe,
• próbują określić, które elementy są cięższe, a które lżejsze.
f) Doświadczenie praktyczne
Uczniowie uczestniczą w doświadczeniu polegającym na ważeniu materiału sypkiego, co pozwala na zobrazowanie pojęć ciężaru i objętości w sposób konkretny i dostępny poznawczo.
7. Podsumowanie zajęć
Uczniowie odpowiadają na pytania nauczyciela dotyczące:
• funkcji kości
• funkcji wybranych narządów
• znaczenia poszczególnych elementów ciała dla życia człowieka
Nauczyciel dokonuje podsumowania zajęć, wzmacniając poprawne odpowiedzi uczniów i utrwalając zdobyte treści.
8. Indywidualizacja procesu nauczania
Zajęcia zostały dostosowane do możliwości uczniów poprzez:
• upraszczanie treści i komunikatów
• dzielenie zadań na małe etapy
• stosowanie pomocy wizualnych i konkretów
• wielozmysłowe poznawanie treści
• indywidualne wsparcie nauczyciela
• powtarzalność i utrwalanie materiału
9. Zakładane osiągnięcia ucznia
Uczeń:
• rozpoznaje podstawowe elementy ciała człowieka
• rozumie funkcje wybranych kości i narządów
• uczestniczy w działaniach praktycznych i doświadczeniach
• rozwija umiejętności komunikacyjne i społeczne
• wykazuje większą świadomość własnego ciała i jego funkcjonowania