Co to jest empatia? Zrozumienie uczuć innych. Scenariusz zajęć TUS

Temat: „Co to jest empatia? – Zrozumienie uczuć innych”
Cele ogólne zajęć: - rozwijanie umiejętności rozpoznawania i nazywania emocji oraz kształtowanie postawy
empatii wobec innych dzieci.
Cele szczegółowe zajęć: - dziecko potrafi rozpoznać i nazwać podstawowe emocje (radość, smutek, złość, strach); - dziecko uczy się rozumienia uczuć innych dzieci; - dziecko zna zasady reagowania na emocje innych (pocieszanie, dzielenie się) - dziecko rozwija umiejętność słuchania i rozumienia krótkich historyjek obrazkowych.
Grupa docelowa: sześciolatki
Metody: - metoda sytuacyjna (odgrywanie ról); - metoda aktywnego słuchania (bajkoterapia); - metoda zabawowa; - metoda dyskusji.
Formy pracy: - praca indywidualna; - praca zbiorowa.
Czas trwania: 45minut
Środki dydaktyczne: serce z puzzli, nagranie piosenki „Emocje i nastroje przedszkolaka”,
karty obrazkowe z różnymi emocjami (radość, smutek, złość, strach); małe lusterka;
opowiadanie pt. „Magiczne lustro empatii”; sznurek; tabliczki z napisem „TAK”/”NIE”
Plan zajęć:
1. Powitanie i krótka rozmowa wprowadzająca: - Dzieci siedzą w kręgu. Nauczyciel pyta dzieci: „Co to znaczy, że ktoś jest dobrym
przyjacielem? Jak możemy okazać, że zależy nam na innych?” Co robicie, kiedy widzicie, że
ktoś jest smutny?”. - Wybieranie spośród obrazków tych, przedstawiających zachowania, które mogą pomóc,
poprawić humor. [układanie serca z puzzli]
2. Zabawa wprowadzająca, muzyczno-ruchowa z wykorzystaniem piosenki „Emocje i
nastroje przedszkolaka” Edumuz:
Dokoła tańczymy 2x
czasem się cieszymy
czasem się złościmy
No a teraz ty
pomyśl chwilę i
zademonstruj mi
jak wygląda złość
No a teraz my
pomyślimy i
pokażemy ci
jak wygląda złość
No a teraz my pomyślimy i
pokażemy ci
jak wygląda radość/strach/ciekawość/wstyd/zachwyt.
2„Magiczne Lustro – opowieść o empatii”: - Nauczyciel opowiada dzieciom opowiadanie pt. „Magiczne Lustro – Opowieść o empatii”.
Następnie przechodzi do rozmowy z dziećmi, zadając pytania:
Co pokazało magiczne lustro Hani?
Jak czuł się Mateusz, kiedy Hania przestała się z nim bawić?
Dlaczego Ola była smutna, kiedy Hania biegała po podwórku?
W jaki sposób Hania pomogła swoim przyjaciołom, kiedy zrozumiała ich uczucia?
3. „Gdy się dzielę...” – zabawa ruchowa w kole z rymowanką.
Jedna osoba stoi w środku koła i ma np. misia. Pozostałe, trzymając się za ręce, poruszają się
po obwodzie koła. Wszyscy wspólnie recytują rymowankę.
„Gdy się dzielę...” aut. Gabriela Gąsienica
Krążą, krążą dzieci w kole,
w środku koła stoję sam.
Ja się z nimi bawić wolę,
więc zabawkę tobie dam.
(dziecko stojące w środku podaje misia wybranej osobie i zaprasza ją do siebie; przedszkolaki w środku koła
trzymają się za ręce i poruszają dookoła)
Krążą, krążą dzieci w kole,
w środku już nie jestem sam.
Gdy się zabawkami dzielę,
to kolegów wielu mam.
(dziecko, które rozpoczynało zabawę, dołącza do pozostałych, a osoba, która dostała misia, zostaje w środku;
zabawa rozpoczyna się od nowa).
4. Kolega na medal – quiz
Pomoce: długa wstęga lub sznurek; dwie plansze Prowadzący kładzie sznurek wzdłuż sali –
dzieli ją na dwie części. Po jednej stronie umieszcza planszę z komunikatem: TAK, a po
przeciwnej: NIE i wspólnie z dziećmi odczytuje napisy. Przedszkolaki ustawiają się na sznurku
jeden za drugim, zwrócone twarzą do plansz. Nauczyciel odczytuje zdania w dowolnej
kolejności. Dzieci odpowiadają, przechodząc na jedną ze stron sali.
Zestaw przykładowych zdań:
TAK
Pomagasz koledze zasunąć zamek w kurtce.
Razem z kolegą porządkujesz zabawki.
Dzielisz się smakołykiem z koleżanką.
Pocieszyłeś smutnego kolegę.
Dotrzymałeś powierzonej tajemnicy.
Czujesz się bezpiecznie przy koledze.
Pomogłaś koleżance znaleźć zabawkę.
Przekazałeś pozdrowienia koledze, gdy był chory.
Pożyczyłaś koleżance kredkę.
Złożyłeś koledze urodzinowe życzenia.
Zaprosiłeś kolegę do zabawy, gdy nie miał się z kim bawić.
NIE
Naśmiewałaś się z fryzury kolegi.
Odmówiłeś wspólnej zabawy.
Mówiłeś koledze niemiłe słowa.
Nie słuchałaś próśb koleżanki.
Zazdrościłeś koledze nowej zabawki.
Nie podzieliłeś się z koleżanką zabawkami.
Uderzyłeś kolegę.
6. Zakończenie zajęć - „Krąg Dobrych Słów”:
Nauczyciel prosi, aby dzieci usiadły w kręgu i kolejno kończyły zdanie: „Dzisiaj dowiedziałem
się, że kiedy ktoś czuje się źle, mogę...” (pocieszyć, zapytać, zaproponować pomoc).
7. Podsumowanie zajęć „Krąg przyjaźni” – „ISKIERKA”
Zał. 1
„Magiczne Lustro – opowieść o empatii”
W pewnym małym miasteczku, tuż obok gęstego lasu, mieszkała dziewczynka o imieniu Hania.
Hania była bardzo wesoła, zawsze lubiła się śmiać i bawić. Ale czasami, gdy ktoś inny był
smutny lub zły, Hania nie wiedziała, co robić. Zwykle machała na to ręką i mówiła: – Po co się smucić? Lepiej się pośmiać!
Jednak pewnego dnia w jej życiu wydarzyło się coś dziwnego. Kiedy szła przez las, zauważyła,
że coś błyszczy pomiędzy drzewami. Podeszła bliżej i zobaczyła... magiczne lustro! Było duże,
piękne i ozdobione kolorowymi kamykami, które lśniły jak tęcza. – Jakie piękne lustro! – zawołała Hania. – Chciałabym takie mieć w swoim pokoju!
Nagle w lustrze pojawiła się postać — mała, uśmiechnięta wróżka o lśniących skrzydełkach. – Witaj, Haniu! – powiedziała wróżka, machając do niej różdżką. – To lustro jest specjalne.
Nazywa się Lustro Empatii. Pokaże ci, co czują inni, jeśli tylko spojrzysz w jego taflę.
Hania zrobiła wielkie oczy. – Jak to działa? – zapytała z ciekawością. – Wystarczy, że dotkniesz tafli lustra i pomyślisz o kimś, kogo znasz. Lustro pokaże ci, co ta
osoba czuje w tej chwili. Ale uważaj, bo to, co zobaczysz, może cię zaskoczyć – odpowiedziała
wróżka tajemniczo.
Hania postanowiła spróbować. Dotknęła lustra i pomyślała o swoim najlepszym przyjacielu,
Mateuszu, który ostatnio nie chciał się z nią bawić. W lustrze pojawił się obraz Mateusza, ale
coś było nie tak... Mateusz siedział w kącie pokoju, a jego oczy były pełne łez. – Mateusz jest smutny? – zdziwiła się Hania. – Ale dlaczego?
Nagle usłyszała cichy głos wróżki: – Mateusz czuje się pominięty. Myśli, że nie chcesz się już z nim bawić, bo zawsze bawisz się
z innymi. Dlatego jest smutny.
Hania poczuła, jak w jej serduszku coś się porusza. – Naprawdę? – szepnęła. – Ja wcale nie chciałam, żeby czuł się smutny... Muszę mu to
powiedzieć!
Lustro znowu zabłysło. Tym razem Hania pomyślała o swojej sąsiadce, Oli, która czasem
wyglądała na złą, gdy Hania wesoło skakała po trawie. W tafli lustra pojawiła się Ola, która
siedziała sama w swoim pokoju, trzymając kolano. – Dlaczego Ola jest taka smutna? – zapytała Hania.
Wróżka odpowiedziała:
– Ola niedawno przewróciła się na rowerze i noga wciąż ją boli. Kiedy widzi, że biegasz i
skaczesz, czuje się smutna, bo ona nie może bawić się tak jak ty.
Hania poczuła, że w jej oczach pojawiają się łzy. – Biedna Ola... Wcale nie wiedziałam, że tak się czuje. – Właśnie dlatego empatia jest taka ważna, Haniu – powiedziała wróżka. – Kiedy rozumiemy,
co czują inni, możemy im pomóc i sprawić, żeby poczuli się lepiej.
Hania spojrzała raz jeszcze w Lustro Empatii. Teraz widziała siebie, jak biegnie do Mateusza i
Oli, przytula ich i mówi: „Przepraszam, nie wiedziałam, że jesteście smutni. Ale teraz jestem
tutaj i chcę was zrozumieć.” – A co mogę zrobić, żeby naprawić to, co się stało? – zapytała Hania. – To proste – uśmiechnęła się wróżka. – Musisz tylko słuchać, patrzeć i starać się zrozumieć,
co czują inni. Jeśli będziesz mieć otwarte serce, Lustro Empatii zawsze będzie z tobą, nawet
gdy go nie widzisz.
Hania wróciła do domu i od razu pobiegła do Mateusza. – Mateusz, przepraszam, że ostatnio się z tobą nie bawiłam. Nie chciałam, żebyś czuł się
pominięty. Pobawimy się teraz razem?
Mateusz uśmiechnął się szeroko. – Naprawdę? Chciałbym! – zawołał z radością.
Następnego dnia Hania poszła do Oli. – Olu, wiem, że noga wciąż ci e boli. Może posiedzimy razem i porozmawiamy, zamiast biegać? – zapytała delikatnie.
Ola spojrzała na nią z wdzięcznością. – Dziękuję, Haniu. To naprawdę miłe z twojej strony.
Od tamtego dnia Hania zrozumiała, jak ważne jest, by czasem się zatrzymać i zastanowić, co
czują inni. Albo po prostu o to zapytać. Bo prawdziwa empatia to nie tylko wiedzieć, że ktoś
jest smutny czy zły, ale chcieć pomóc i sprawić, aby znowu poczuł się szczęśliwy.
I tak Lustro Empatii zawsze towarzyszyło Hani w jej sercu, pomagając jej być najlepszą
przyjaciółką, jaką mogła być.
Pytania sprawdzające zrozumienie opowiadania:
1.
2.
Jak miała na imię główna bohaterka opowiadania?
Co Hania znalazła w lesie?
3.
Jak nazywało się lustro, które znalazła Hania?
4.
5.
6.
7.
8.
Jaka wróżka pojawiła się w lustrze?
Co lustro pokazało, kiedy Hania pomyślała o swoim przyjacielu Mateuszu?
Dlaczego Mateusz był smutny?
Co zobaczyła Hania, kiedy pomyślała o swojej sąsiadce Oli?
Dlaczego Ola czuła się smutna, kiedy widziała Hanię biegającą po podwórku?
Pytania do refleksji:
1.
2.
3.
4.
5.
Dlaczego Hania nie wiedziała, co czują jej przyjaciele?
Jak myślisz, co Hania poczuła, kiedy zobaczyła Mateusza i Olę w lustrze?
Co oznacza empatia według wróżki? Dlaczego jest ważna?
Jak Hania mogła wcześniej zauważyć, że jej przyjaciele są smutni?
Co byś zrobił/zrobiła, gdybyś zobaczył/a, że ktoś z twoich przyjaciół czuje się
pominięty?
Pytania angażujące do rozmowy o empatii:
1.
2.
3.
inni?
4.
Co ty byś zrobił/a, gdybyś miał/miała Lustro Empatii?
Jak możemy bez Lustra Empatii dowiedzieć się, co czują nasi przyjaciele?
Co jest ważniejsze – bawić się tak, jak my chcemy, czy zwrócić uwagę na to, co czują
Czy kiedykolwiek czułeś/czułaś się pominięty/a? Jak wtedy chciał(a)byś, żeby ktoś
zareagował?
Pytania podsumowujące:
1.
2.
3.
Czego Hania nauczyła się dzięki Lustru Empatii?
Jak możemy na co dzień używać empatii, nawet jeśli nie mamy magicznego lustra?
Jakie zachowania sprawiają, że możemy być dobrymi przyjaciółmi?