Mnemotechnka i kodowanie kolorami - związki amfoteryczne

Efektywna nauka chemii wykorzystuje teorię podwójnego kodowania (słowo i obraz myślowy). Przyswajanie wiedzy staje się znacznie szybsze, gdy połączymy humor, skojarzenia przestrzenne, kolory i tekst. Zamiast wkuwać na pamięć suchą tabelkę z tlenkami i wodorotlenkami amfoterycznymi, wystarczy zapamiętać jedno krótkie zdanie: ALEŻ BEATA ZNOWU MANEWRUJE CROSSEM i prostą wizualizację: Beatę w białym stroju jadącą zielonym motocyklem crossowym po brunatnej ziemi, na dwukolorowym – czerwono-niebieskim tle nieba, a kolory osadów i istota amfoteryczności same wracają do głowy podczas rozwiązywania zadań.

1. MNEMOTECHNIKA SŁOWNA

Zdanie mnemotechniczne ALEŻ BEATA ZNOWU MANEWRUJE CROSSEM służy jako akrostych – pierwsze litery wyrazów pozwalają błyskawicznie przypomnieć sobie symbole pierwiastków tworzących związki amfoteryczne:

• Ależ → Al (Glin na +III stopniu utlenienia)
• Beata → Be (Beryl na +II stopniu utlenienia)
• Znowu → Zn (Cynk na +II stopniu utlenienia)
• Manewruje → Mn (Mangan na +IV stopniu utlenienia)
• Crossem → Cr (Chrom na +III stopniu utlenienia)

2. WYOBRAŻENIE I KODOWANIE KOLORÓW

Samo zapamiętanie wzorów to za mało – matura wymaga znajomości barw. Aby zapamiętać barwy osadów oraz istotę amfoteryczności, należy wyobrazić sobie BEATĘ W BIAŁYM STROJU (KASKU, BLUZIE I SPODNIACH) JADĄCĄ NA ZIELONYM MOTOCYKLU CROSSOWYM PO BRUNATNEJ ZIEMI, NA DWUKOLOROWYM – CZERWONO-NIEBIESKIM TLE NIEBA:

• Biały strój Beaty (kask – glin, bluza – beryl, spodnie – cynk): tlenki i wodorotlenki glinu, berylu oraz cynku to białe osady/substancje.

• Zielony motocykl crossowy: wodorotlenek chromu(III) to szarozielony osad, a tlenek chromu(III) ma barwę zieloną.

• Brunatna/czarna ziemia pod kołami: tlenek manganu(IV) jest ciemnobrunatnym/czarnym ciałem stałym.

• Niebiesko-czerwone tło nieba (istota amfoteryczności): Kolor niebieski odpowiada odczynowi zasadowemu (zabarwienie papierka wskaźnikowego w roztworach zasad), a kolor czerwony odpowiada odczynowi kwasowemu (zabarwienie uniwersalnego papierka wskaźnikowego w kwasach). Połączenie obu barw symbolizuje amfoteryczność – tlenki i wodorotlenki tych pierwiastków reagują zarówno z kwasami, jak i z silnymi zasadami (nie reagują z wodą).