I. Cele rozwojowe i terapeutyczne:
1. Rewalidacja funkcji emocjonalno-społecznych, w tym komunikacyjnych ukierunkowana na pomoc w radzeniu sobie z codziennymi sytuacjami problemowymi.
2. Doskonalenie podstawowych umiejętności interpersonalnych.
3. Rozwijanie prawidłowych wzorców komunikacyjnych.
4. Rewalidacja mowy ukierunkowana na kształtowaniu naturalnego tempa mowy.
II. Cele szczegółowe:
1. Poznawanie sposobów konstruktywnego rozładowania odczuwanego napięcia emocjonalnego oraz adekwatnego reagowania w różnych interakcjach społecznych.
2. Podtrzymywanie satysfakcjonujących kontaktów rówieśniczych, adekwatne wykorzystywanie gestów i mimiki, trafne odczytywanie sygnałów niewerbalnych
w komunikacji, tzw. mowy ciała, rozpoznawanie emocji.
3. Inicjowanie konwersacji i podtrzymywanie dialogu adekwatnego do tematu
i poziomu zainteresowania odbiorcy.
4. Doskonalenie wyrazistości wypowiedzi oraz rozwijanie ekspresji mowy.
III. Metody pracy:
1. Pedagogiczne – metody relaksacyjne (trening autogenny Schulza), elementy
Ruchu Rozwijającego W. Sherborne, elementy metody – Pedagogiki zabawy, elementy bajkoterapii, elementy metody Dobrego Startu, gry i zabawy
edukacyjne.
2. Lingwistyczne – metoda fonetycznych przekształceń (Seemana), metoda słów kluczowych i rozpoczynania od nich terapii, ćwiczenia dykcyjne.
3. Logopedyczne – ćwiczenia oddechowe, fonacyjne, artykulacyjne, usprawniające motorykę i kinestezję narządów mowy, słuchu fonematycznego, autokontroli słuchowej, pokaz i wyjaśnianie, mówienie wydłużone.
IV. Środki dydaktyczne:
Dostosowane do potrzeb dziecka, treści zajęć oraz zasobów placówki.
V. Zasady pracy z uczniem:
1. Utrzymywanie wspierającego i akceptującego kontaktu z chłopcem.
2. Zapewnienie dobrej atmosfery podczas realizowanych zajęć, ułatwiającej podejmowanie efektywnej współpracy.
3. Tworzenie środowiska wspierającego poprzez zwracanie uwagi na momenty, gry wytraca koncentrację.
4. Dostosowanie tempa podejmowanych działań do motywacji i możliwości Kacpra, aby zapobiec przeciążeniu i zachowaniom wynikającym z oporu
i zniechęcenia.
5. Stosowanie przerw w pracy umysłowej, korzystanie z relaksacji, wyciszenia.
6. Stosowanie pochwał za wysiłek wkładany w wykonywane zadania w celu rozwijania motywacji do dalszej pracy.
VI. Informacje o dziecku
U ucznia zdiagnozowano całościowe zaburzenia rozwojowe pod postacią autyzmu atypowego. Od okresu przedszkolnego chłopiec realizuje kształcenie specjalne, obowiązek szkolny bez opóźnień.
Kacper nawiązuje prawidłowo modulowany, ale krótkotrwały kontakt wzrokowy. Uczestniczy w konwersacji opartej głównie na odpowiadaniu na pytania, niewielka jest wzajemność w komunikacji, nie podtrzymuje dialogu, nie kieruje wypowiedzi do rozmówcy, nie kontynuuje zawieszonych w rozmowie wątków. Posługuje się gestykulacją o ograniczonym zakresie. W specyfice funkcjonowania w kontaktach społecznych uczeń lubi pracę w stałej grupie rówieśników, szczególnie składającej się z chłopców. W interakcjach z dziewczynkami obserwowany jest kłopot w prawidłowej interpretacji ich intencji, mają miejsce sytuacje konfliktowe. Relacje chłopca charakteryzuje brak stabilności: potrafi bawić się zgodnie, zdarzają się też nieporozumienia, podczas których nie dostosowuje zachowania do specyfiki danej sytuacji, ignoruje reguły zabaw lub decyduje się na wycofanie ze wspólnej aktywności. Konsekwencją nieradzenia sobie z nieprzyjemnymi uczuciami w sytuacjach trudnych są zachowania impulsywne, agresywne lub Kacper odwołuje się do pomocy opiekunów.
VII. Charakterystyka ucznia
Podczas pracy samodzielnej wymagającej dłuższego skupienia chłopiec
ma trudności z koncentracją uwagi. Wykazuje niską odporność na frustrację.
W momentach niepowodzeń oraz w sytuacjach stresujących charakterystyczna jest skłonność do zniechęcenia się i wycofania. Nadwrażliwość na bodźce słuchowe utrudnia Kacprowi prawidłowe funkcjonowanie w głośnym środowisku, prowadzi
do odczuwania dyskomfortu i niepokoju. Niekorzystnie na proces uczenia się będzie wpływała słabiej ukształtowana umiejętność czytania ze zrozumieniem, a także trudności z rozumieniem bardziej złożonych komunikatów, pytań otwartych
i dłuższych wypowiedzi. Pojęcia abstrakcyjne, metafory i przenośnie interpretuje dosłownie. Trudności pojawiają się także przy zadaniach wymagających logicznego myślenia oraz wieloetapowych instrukcji, wtedy chłopiec wykonuje tylko pierwszą część polecenia lub nie reaguje wcale.
Kacper preferuje rozmowy na tematy zgodne z jego zainteresowaniami, czyli przede wszystkim piłki nożnej. Wykazuje trudność w elastycznym dostosowaniu się do innych tematów rozmowy. Mocną stroną chłopca stanowi sprawność intelektualna kształtująca się na poziomie inteligencji przeciętnej. Kacper jest pozytywnie nastawiony do nauki, prezentuje dobrą motywację do podejmowania wysiłku umysłowego oraz postawę zaangażowania szczególnie podczas lekcji, które ocenia jako interesujące. Jest sprawny motorycznie, co ujawnia się w prezentowanych zdolnościach plastycznych i na zajęciach sportowych.
VIII. Proponowane oddziaływania (przykładowa aktywność ucznia):
a) Rozwijanie kompetencji komunikacyjnych:
witanie się i żegnanie z nauczycielem: mówienie dzień dobry i do widzenia,
używanie słów: przepraszam, dziękuję, proszę w odpowiedniej sytuacji,
kształtowanie umiejętności wyrażania własnych potrzeb i uczuć,
odczytywanie gestów i emocji,
rozumienie i wykonywanie poleceń nauczyciela,
ćwiczenia wyrazistego i cichego wypowiadania się,
zabawa w ciszę, zabawa w głuchy telefon,
rozszerzanie zasobu słownictwa dotyczącego treści zaobserwowanych w otoczeniu, na ilustracji,
grupowanie obrazków, przedmiotów według pojęć i kategorii (synonimy, antonimy, uogólnianie),
rozwijanie umiejętności łączenia przyczyny ze skutkiem,
rozwijanie wypowiedzi i zdań,
łączenie przedmiotów, ilustracji mających cechy przeciwstawne,
słuchanie opowiadań, bajek,
wyodrębnianie elementów akcji, dobieranie elementów ilustracji do słysza-nej bajki, opowiadania,
dostrzeganie zmian odwracalnych i nieodwracalnych,
układanie prostych ciągów logiczno-rytmicznych wynikających z natural-nych przemienności,
zabawy w kończenie zdań, „prawda/fałsz”,
słuchanie zdań prawdziwych i fałszywych, dostrzeganie nonsensów.
b) Rozwijanie sfery społecznej i emocjonalno-motywacyjnej:
zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa i akceptacji,
rozwijanie umiejętności rozpoznawania wybranych emocji,
dobieranie elementów do podanych stanów emocjonalnych,
niewerbalne odczytywanie, okazywanie swoich emocji,
wdrażanie do współdziałania z osobą dorosłą,
stwarzanie okazji dla dokonywania dziecięcych wyborów,
uczenie czekania na swoją kolejkę,
wdrażanie dziecka do przestrzegania zasad bezpieczeństwa oraz dbanie o własne zdrowie,
gry i zabawy ruchowe wspomagające rozwój społeczny i emocjonalny (np. „witamy się częściami ciała, „lustrzane odbicie”),
pozytywne wzmacnianie zachowań społecznie akceptowanych,
rozładowywanie napięć poprzez wyciszanie i relaksację dziecka,
poznawanie informacji o sobie i swojej rodzinie (np. opisywanie domu,
w którym dziecko mieszka).
c) Rozwijanie samodzielności:
zabawy tematyczne,
oglądanie i poznanie przeznaczenia wybranych urządzeń elektrycznych,
wyszukiwanie właściwych obrazków, nazywanie ich, określanie przezna-czenia,
dobieranie odzieży do panujących warunków pogodowych,
przekładanie guzików przez dziurki, zasuwanie suwaków, zapinanie rze-pów,
zabawy z drewnianym butem, przekładanki ze sznurówkami,
wdrażanie do kulturalnego spożywania posiłków.
IX. Oczekiwane rezultaty:
wzmocnienie aktywności chłopca w życiu społecznym,
rozwinięcie potencjału ucznia.
X. Ewaluacja programu
Oddziaływania będą monitorowane i konsultowane na bieżąco z nauczycielami,
specjalistami oraz rodzicami ucznia. Przedstawiony program zajęć rewalidacyjnych będzie ewaluowany, a następnie modyfikowany i uzupełniany w zależności od sytua-cji i potrzeb, z równoczesnym uwzględnieniem postępów czynionych przez ucznia.
