Program z arteterapii dla seniorów

Program autorski z arteterapii pt. "Cztery pory roku "
Arteterapia jest to terapia przez sztukę. Określa się ją jako "spontaniczną twórczość" chorych, poddanych opiece terapeutów lub działania kreacyjne, plastyczne podejmowane w sytuacji terapeutycznej przez osoby uprzednio nietwórcze w zakresie plastyki." (W. Szulc)
Arteterapia może być stosowana względem osób niezależnie od wieku, poziomu wykształcenia, zdolności, stanu zdrowia. Sztuka może być tutaj wykorzystana zarówno w celach diagnostycznych, jak i terapeutycznych.
Arteterapia pomaga uzewnętrznić emocje, pragnienia, dążenia, myśli. Jest formą komunikacji z samym sobą i z innymi ludźmi. W trakcie zajęć możliwa staje się zmiana sposobu odbioru otaczającej rzeczywistości. Dzięki niej dziecko lub osoba dorosła zaczyna nabierać dystansu w stosunku do własnych, niekiedy trudnych przeżyć, uczuć i doświadczeń. Dzięki arteterapii można kształtować i rozwijać inteligencję emocjonalną a szczególnie takie jej aspekty, jak identyfikowanie własnych stanów emocjonalnych oraz wyrażanie ich w społecznie akceptowany, nieraniący innych sposób. Sztuka pomaga kształtować osobowość - z jednej strony stwarza możliwość ujawnienia stłumionych uczuć, zaś z drugiej strony uwalnia od napięć. Podstawowym celem arteterapii jest ujawnienie zahamowań blokujących poznanie, uczenie się, rozwój zdolności, kształtowanie osobowości. Jej założeniem jest odkrycie nowych możliwości i osiągnięcie zmian w zachowaniu.
Choć kojarzy się ona przede wszystkim ze sztukami plastycznymi, w ramach arteterapii możemy mówić również o muzykoterapii, dramatoterapii, biblioterapii, filmoterapii czy choreoterapii. Niezależnie od tego, jaką formę terapii przez sztukę będzie stosować senior, może ona przynieść ogromne korzyści.
Cele główne;
Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień plastycznych,stwarzanie możliwości własnych wypowiedzi za pomocą różnorodnych środków artystycznych, podnoszenie poziomu samoakceptacji, rozładowywanie negatywnych napięć, emocji i agresji, relaksacja wyciszenie, wdrożenie w proces twórczy prac i przedmiotów praktycznych.
Efekty terapeutyczne:
Wyraża swoje myśli, emocje, przeżycia w sposób społecznie akceptowany, przeżywa sukces, czuje się zauważone i docenione, podwyższa własny poziom samooceny i samoakceptacji, nawiązuje prawidłowe kontakty,jest wrażliwe na potrzeby innych, potrafi pracować w grupie, rozwija własną wrażliwość estetyczną, relaksuje się, odpoczywa. Gdy osoba starsza boryka się z problemem w wyrażaniu emocji. Może to być związane z emocjami trudnymi do wyrażenia, takimi jak lęk przed śmiercią, niedołęstwem. Arteterapia daje narzędzia do opowiadania o tym, co dzieje się wewnątrz, a także do przeżywania głębokich emocji.
Plan zajęć ;
1. Muzykoterapia powiązana z sztuką plastyczną pt. " Jesień":
- Pierwsza część zajęć: wysłuchanie utworu Vivaldiego pt. " Cztery pory roku"- Jesień" (słuchanie i relaksacja). Po wysłuchanym utworze rozmowa o ekspresji utworu, upodopaniach muzycznych seniorów.
Zaproszenie gościa specjalnego śpiewaczki operowej .... do odśpiewania Arii Operowej. Po wysłuchaniu pogadanka z gościem- mini wywiad.
- Druga część zajeć: wyrażanie swoich emocji i przeżyc na papierze za pomocą narzędzi malarskich ( farb). Za pomocą farb i pędzla senior maluje swoje odczucia towarzyszące mu podczas słuchania utworu Vivaldieg.
Efekty terapeutyczne: Muzykoterapia dla seniorów czy też inne zajęcia w ramach arteterapii mogą być dobrym rozwiązaniem dla każdej osoby, która pragnie poprzez sztukę wyrazić swoje uczucia, zaktywizować się bądź zmniejszyć napięcie i stres.

2.Biblioterapia powiązana z muzykoterapią ; pt. "Zima"
Pierwsza cześć zajęć ; Spotkanie z poetą .......... przedstawienie jego twórczości wysłuchanie jego poezji przy akompaniamencie gitary. Swobodne rozmowy z gościem.
Druga część: kolorowanie mandalii i słuchanie utowru ViValdiego "Zima". ( relaksacja) .
Efekty terapeutyczne ;Mogą one doskonale poprawić koordynację ruchową, wzmocnić dłonie i zdolności manualne. Są to także aktywności pozwalające na redukcję stresu poprzez wyrażenie siebie, dobór kolorów.
3. Biblioterapia i sztuki plastyczne pt . " Wiosna"
Pierwsza część spotkania ; wysłuchanie utworu Vivaldiego " Wiosna"
Spotkanie z dzienikarką, pisarką ....... i słuchanie fragmentu jej książki o Smokach . Rozmowa na temat historii i legend Krasnego i okolic.(wspomnienia)
Po wysłuchaniu utworu przygotowanie materiału papierniczego, nożyczek, kleju, następnie przystąpienie do wykonania kwiatów z bibuły. Pokazanie ciekawych sposobów robienia kwiatów. Wystawa prac.( sukces z wykonanej pracy)
Efekty terapeutyczne Osoba starsza boryka się z problemem w wyrażaniu emocji. Może to być związane z emocjami trudnymi do wyrażenia, takimi jak lęk przed śmiercią, niedołęstwem. Arteterapia daje narzędzia do opowiadania o tym, co dzieje się wewnątrz, a także do przeżywania głębokich emocji.

4. Muzykoterapia i choreoterapia pt. " Lato"
Słuchanie utworu Vivaldiego " Lato",(relaksacja)
Po wysłuchaniu utworu wyrażanie swoich emocji podczas ruchu z sigumą .
Seniorzy trzymają si-gume w dłoniach i podczas muzyki skocznej podnoszą to w góre to w dół si- gumę. Chodzimy dokoła i do przodu, w tył, do środka...
Efekty terapeutyczne; Choreoterapia to doskonała metoda uwalniania się od codziennych napięć, poprawiania samopoczucia. Oprócz tego skłania do nawiązywania kontaktów towarzyskich, co u seniorów wyalienowanych, a nawet z początkami depresji, może być bardzo cenne.

Zabawa na zakończenie spotkań : Podaj dalej.
Seniorzy mają przed sobą pustą kartke i rysują jeden element podając dalej kartke , następnie na kolejnej kartce uzupełniają rozpoczęty rysunek. Zakończeniem zabawy jest powrót kartki na której rozpoczynali rysunek. Wystawa prac i wspólny uśmiech ze wspólnego dzieła.
Program " Cztery pory roku"odnosi się do zajęć arteterapeutycznych prowadzonych u seniorów z Dziennego Domu dla Seniorów w Krasnem.