Jak rozwijać samorządność wśród uczniów klas 1-3 ?

Samorządność uczniowska kojarzona jest najczęściej ze starszymi klasami szkoły podstawowej. Tymczasem w edukacji wczesnoszkolnej można, a nawet warto świadomie kształtować postawy współdecydowania, odpowiedzialności i zaangażowania społecznego.
W klasach 1-3 samorządność nie przybiera może jeszcze formalnej formy, ale stanowi ważny element wychowania do wartości, współpracy oraz demokracji.
Dlaczego warto rozwijać samorządność już wśród dzieci klas młodzszych ?
Przede wszystkim dlatego, że buduje ona poczucie sprawczości, uczy odpowiedzialności za wspólnotę, rozwija kompetencje społeczne oraz wzmacnia umiejętność współpracy.
Tego typu umiejętności warto kształtować u dzieci od najmłodszych lat, a ich posiadanie jest w dzisiejszych czasach niezwykle porządane.
Podstawa Programowa edukacji wczesnoszkolnej, również podkreśla znaczenie angażowania się dzieci w życie społeczne oraz umiejętności współdziałania, a działania samorządowe doskonale wpisują się w jej cele.
Jako opiekun Małego Samorządu Uczniowskiego chciałabym podzielić się konkretnymi działaniami, które pomagają rozwijać samorządość u uczniów.

1. Przeprowadzenie prawdziwych wyborów ( z kartami do głosowania, urną i kampanią wyborczą) Tego typu działanie jest dla dzieci ogromnym przeżyciem. Uczniowie tworzą: plakaty z autoprezentacją, uczą się zasad fair play. Dzięki temu rozwijają własną odwagę, umiejętność zaprezentowania swoich pozytywnych cech oraz uczą się akceptacji podczas współzawodnictwa.
2. Organizacja akcji i inicjatyw.
Mały Samorząd może być inicjatorem wielu cielawych działań takich jak :
- zbiórki charytatywne (na rzecz schroniska, chorych dzieci ) itp.
- akcje szkolne (np. Dzień Życzliwości, Dzień Kolorowej Skarpetki , Dzień Szalonej – Wiosennej Fryzury itp.)
- organizacja konkursów (np. Jesienny Konkurs Recytataorski, Kasztanobranie itp.)
Ważne, aby dzieci nie były tylko wykonawcamia, ale również współorganizatorami. Warto więc zbierać od dzieci ciekawe pomysły, zaangażować uczniów w rozwieszanie plakatów informujących o wydarzeniu.
Dzięki temu uczniowie mogą skutecznie rozwijać swoją odpowiedzialność, umiejętność planowania i pracy w zespole.
3. Kiermasz ciast.
Świetnym działaniem realizowanym przez Mały Samorząd Uczniowski jest organizacja kiermaszu ciast. Tego typu wydarzenie ma charakter nie tylko integracyjny, ale przede wszystkim wychowawczy. Uczniowie przy wsparciu rodziców i opiekuna mogą wspóldecydować o celu zbiórki, pomagają w organizacji stoiska , uczą się zasad kulturalnej obsługi klienta, sami przeliczają zebrane środki. Takie działanie w naturalny sposób wprowadza elementy przedsiębiorczości. Dzieci uczą się, że wspólna praca przynosi konkretne efekty, a pozyskane środki są wynikiem ich zaangażowania.
Po każdej przeprowadzonej akcji warto porozmawiać z dziećmi o tym, co nam się udało? Co możemy zrobić lepiej ? Tego typu pytania uczą dzieci refleksji za wspólne działania.
W swojej pracy zauważyłam, że systematyczne rozwijanie samorządności wśród najmłodszych uczniów przynosi wiele wymiernych efektów. Dzieci chętniej podejmują inicjatywę, uczą się współpracy, integrują się, wzrasta ich pewność siebie i co niezwykle ważne - czują się częścią społeczności szkolnej.
Samorządność w klasach 1-3 nie polega na tworzeniu formalnych struktur, lecz na codziennym budowaniu przestrzeni do współdziałania i współpracy. Nawet małe działania mogą przynieść duże efekty wychowawcze. Warto zatem zaufać najmłodszym uczniom i dać im realny wpływ na życie szkoły.