Utrwalanie głoski sz w wyrazach w nagłosie. Scenariusz zajęć logopedycznych

Prowadzący: logopeda – Natalia Skwira
Grupa wiekowa: 5-6 lat

Scenariusz zajęć logopedycznych

Temat: Utrwalanie głoski /sz/ w wyrazach w nagłosie
Czas trwania zajęć: 45 min
Forma pracy: indywidualna
Metody pracy:

- Metoda ćwiczeń ortofonicznych
- Metoda słowna
- Metoda autokontroli słuchowej

Cele ogólne:

- Zastąpienie nieprawidłowego wzorca artykulacyjnego prawidłowym wzorcem głoski /sz/
- Wzbogacanie słownictwa
- Rozwijanie słuchu fonemowego

Cele szczegółowe:

- Poprawne wykonanie ćwiczeń oddechowych i artykulacyjnych
- Różnicowanie słuchowe głosek /sz/ - /s/
- Umiejętność zlokalizowania głoski /sz/ w wyrazie
- Utrwalenie prawidłowej artykulacji głoski /sz/ (eliminacja substytucji na /s/) w wyrazach w nagłosie

Realizacja podstawy programowej:
IV. Poznawczy obszar rozwoju dziecka. Dziecko przygotowane do podjęcia nauki w szkole:
2) wyraża swoje rozumienie świata, zjawisk i rzeczy znajdujących się w bliskim otoczeniu za pomocą języka mówionego, posługuje się językiem polskim w mowie zrozumiałej dla dzieci i osób dorosłych, mówi płynnie, wyraźnie, rytmicznie, poprawnie wypowiada ciche i głośne dźwięki mowy, rozróżnia głoski na początku i końcu w wybranych prostych fonetycznie słowach;

Pomoce dydaktyczne:
- bańki mydlane,
- pompony,
- słomki,
- karty pracy,
- ołówek i kredki,
- naklejki,
- karty do ćwiczeń słuchowych,
- kostka i pionki,
- nakrętki z narysowanymi kółkami i krzyżykami

Przebieg zajęć:
1. Ćwiczenia oddechowe

- swobodny wdech nosem i wydech ustami
- dmuchanie baniek mydlanych
- wdmuchiwanie kolorowych pomponów do kubka za pomocą słomki
- „rybka” – przenoszenie za pomocą słomki łusek rybki przy jednoczesnym powtarzaniu sylab z głoską /sz/

2. Ćwiczenia narządów artykulacyjnych

• Wyturlaj misia - Gracze kolejno rzucają kostką i rysują części ilustracji znajdujące się w kolumnie pod wylosowaną liczbą oczek. Przed każdym rzutem kostką wykonywane jest ćwiczenie narządów mowy:

- „całusy” – wyślij 10 całusów do lusterka
- „uśmiech-dzióbek” – na zmianę
- „cukierek” – wypychanie policzków czubkiem języka
- „konik” – kląskanie
- „zamiatanie” za zębami po wałku dziąsłowym,
- „drabinka” – dotykanie czubkiem języka dolnych siekaczy, górnych siekaczy, wałka dziąsłowego i podniebienia
- „malarz” – malowanie szerokim językiem po podniebieniu
- „dzięcioł” - stukanie czubkiem języka w wałek dziąsłowy
- „rekin” – liczenie czubkiem języka zębów górnych
- „klej” – przyklej język jak na klej do wałka dziąsłowego, otwieraj i zamykaj buzię, trzymając język przyklejony do wałka
- „kobra” – utrzymaj wklejoną masę języka w podniebienie przez 10 sekund
- wypowiadanie głoski /t/ dziąsłowo i szeptem przy użyciu bloczków

W grze każdy jest zwycięzcą, a gra kończy się po 6 kolejkach rzutów, kiedy każdy z Graczy ma kompletny rysunek misia.

3. Utrwalenie przed lustrem prawidłowych nawyków koniecznych do artykulacji głosek szeregu szumiącego, zwrócenie uwagi na ułożenie języka.

4. Ćwiczenia słuchowe

• Ćwiczenia słuchu fonematycznego: różnicowanie głosek /s/ - /sz/

Logopeda pokazuje dziecku obrazki, które w swoich nazwach zawierają głoskę /sz/ lub /s/. Dziecko ma za zadanie wykonać odpowiedni gest, w zależności od tego, którą głoskę słyszy, np. jeśli słyszysz /sz/ - klaśnij, a jeśli słyszysz /s/ - złap się za uszy.

• Lokalizacja głoski /sz/ w wyrazie

Karta pracy przedstawia obrazki. W nazwach przedstawionych obrazków zawarta jest głoska /sz/ w nagłosie, śródgłosie lub wygłosie. Zadaniem dziecka jest wklejenie naklejki w odpowiednie okienko, które oznacza lokalizację głoski w wyrazie (początek/ środek/ koniec).

5. Ćwiczenia z wykorzystaniem materiału wyrazowego z głoską /sz/ w nagłosie

• Gra planszowa „minki” – Dziecko gra z logopedą w grę planszową. Na każdym polu umieszczone jest zadanie do wykonania: nazwanie obrazka z głoską /sz/, wykonanie ćwiczenia artykulacyjnego lub powtórzenie sylaby.

• Kółko – krzyżyk – Logopeda przygotowuje planszę do gry w kółko krzyżyk, na której w polach umieszczone są obrazki z głoską /sz/ w nagłosie. Do oznaczania pól służą nakrętki z narysowanymi kółkami i krzyżykami. Dziecko gra z logopedą w kółko-krzyżyk, a przed każdym umieszczeniem symbolu w odpowiednim polu ma za zadanie nazwać obrazek.

• Rymowanka – słuchanka – Logopeda czyta rymowankę. Dziecko wskazuje obrazki i układa je w rzędzie (w kolejności czytania). Następnie sprawdza wraz z logopedą kolejność.

Ewaluacja: Dziecko chętnie i z zaangażowaniem uczestniczy w zajęciach. Utrwalenie głoski /sz/ w wyrazach w nagłosie wykonano prawidłowo, co pozwala na przystąpienie do kolejnych etapów terapii logopedycznej.
Praca domowa:
1) Karta pracy „wąż” – Zastanów się gdzie w każdym wyrazie jest głoska /sz/- początek, środek czy koniec? Zlokalizuj głoskę i powtórz wyrazy. Namaluj lub zapisz w tabeli w odpowiednim miejscu.
2) Karta pracy „jeż” – Naklej kolce na postać jeża, jednocześnie wymawiając słówka na kolcach (zawierające głoskę /sz/) w nagłosie. W kolejnych dniach utrwalaj materiał wyrazowy i powtarzaj wyrazy kolorując obrazki.