Nie dokuczaj! O szacunku i empatii wobec innych. Scenariusz zajęć edukacyjnych - edukacja polonistyczna, klasa 3

Scenariusz zajęć edukacyjnych – Edukacja Polonistyczna – Klasa 3
Prowadząca: Joanna Gorczyca
Temat: Nie dokuczaj! – O szacunku i empatii wobec innych.
Cel główny: Kształtowanie postawy szacunku i empatii wobec innych oraz uświadomienie negatywnych skutków dokuczania.
Cele szczegółowe (Uczeń potrafi):
• wyjaśnić, co oznacza dokuczanie,
• rozpoznać różne formy dokuczania (słowne, fizyczne, cyberprzemoc),
• opisać uczucia osoby, której się dokucza,
• wskazać, jak reagować na sytuacje dokuczania (w roli ofiary, świadka, sprawcy),
• zaproponować alternatywne, pozytywne sposoby zachowania w relacjach z innymi,
• współpracować w grupie podczas wykonywania zadań.
Metody pracy:
• rozmowa kierowana,
• burza mózgów,
• praca z tekstem,
• drama/scenki sytuacyjne,
• praca w grupach,
• elementy arteterapii (rysunek).
Formy pracy:
• praca zbiorowa,
• praca w grupach,
• praca indywidualna.
Środki dydaktyczne:
• opowiadanie o tematyce dokuczania,
• kartki z różnymi sytuacjami dokuczania,
• arkusze papieru, kredki/pisaki,
• plansza z napisem "Nie dokuczaj!", "Szacunek", "Empatia".
Przebieg zajęć:
Faza wprowadzająca (10 minut):
1. Powitanie i wprowadzenie do tematu: Nauczyciel wita uczniów i krótko zapowiada temat zajęć: "Dzisiaj porozmawiamy o tym, co to znaczy dokuczać i dlaczego nie powinniśmy tego robić."
2. Burza mózgów: Nauczyciel pyta uczniów: "Co to znaczy dokuczać? Jakie słowa lub zachowania kojarzą wam się z dokuczaniem?" Zapisuje odpowiedzi uczniów na tablicy/planszy.
3. Ustalenie kontraktu: Przypomnienie zasad pracy na zajęciach (aktywne słuchanie, szanowanie opinii innych, podnoszenie ręki przed zabraniem głosu).
Faza realizacyjna (25 minut):
1. Wprowadzenie do opowiadania: Nauczyciel prezentuje opowiadanie, której bohater doświadcza dokuczania lub sam dokucza innym.
2. Czytanie opowiadania/fragmentów: Nauczyciel czyta opowiadanie lub wybrane fragmenty, zwracając uwagę na emocje bohaterów i sytuacje dokuczania.
3. Rozmowa kierowana po przeczytaniu:
o Jak czuł się bohater, któremu dokuczano?
o Dlaczego inne dzieci dokuczały?
o Czy takie zachowanie było właściwe? Dlaczego?
o Czy wy kiedyś byliście w podobnej sytuacji? Jak się wtedy czuliście?
o Jak myślicie, co można było zrobić inaczej?
4. Praca w grupach – Analiza sytuacji: Nauczyciel dzieli uczniów na grupy i rozdaje każdej grupie kartkę z opisem konkretnej sytuacji dokuczania (np. wyśmiewanie z powodu wyglądu, zabieranie rzeczy, rozsyłanie nieprzyjemnych wiadomości w Internecie). Zadaniem każdej grupy jest:
o Opisać, co się dzieje w danej sytuacji.
o Określić, kto dokucza, komu się dokucza i jakie mogą być tego konsekwencje.
o Zaproponować, jak można rozwiązać tę sytuację.
5. Prezentacja pracy grup: Liderzy grup prezentują wnioski z pracy. Nauczyciel moderuje dyskusję, podkreślając różne formy dokuczania i ich skutki.
Faza podsumowująca (10 minut):
1. Scenki sytuacyjne (drama): Chętni uczniowie (lub wybrane grupy) odgrywają krótkie scenki przedstawiające sytuacje dokuczania i różne sposoby reagowania na nie (zarówno w roli ofiary, świadka, jak i osoby, która zrozumiała swój błąd).
2. Rysunek – "Mój sposób na przyjaźń": Uczniowie indywidualnie rysują obrazek przedstawiający pozytywne relacje między dziećmi, sytuację, w której panuje szacunek i przyjaźń. Mogą dorysować "magiczne słowa", które pomagają budować dobre relacje.
3. Podsumowanie i wnioski: Nauczyciel wspólnie z uczniami podsumowuje zajęcia, podkreślając znaczenie szacunku, empatii i reagowania na sytuacje dokuczania. Zwraca uwagę na to, że każdy ma prawo czuć się bezpiecznie i dobrze w grupie.
Ewaluacja:
• Obserwacja aktywności uczniów podczas zajęć.
• Analiza wypowiedzi uczniów podczas rozmowy i prezentacji pracy grup.
• Ocena rysunków pod kątem zrozumienia tematu.
• Krótka anonimowa ankieta po zajęciach: "Czy dowiedziałeś/dowiedziałaś się czegoś nowego o dokuczaniu?", "Czy wiesz, jak reagować, gdy ktoś dokucza?", "Czy zajęcia były dla ciebie ciekawe?".