Cyfrowa rozrywka pod lupą - kiedy gry komputerowe zaczynają szkodzić dziecku?

CYFROWA ROZRYWKA POD LUPĄ: KIEDY GRY KOMPUTEROWE ZACZYNAJĄ SZKODZIĆ DZIECKU? – ZAGROŻENIA, O KTÓRYCH WARTO MÓWIĆ.

Gry komputerowe powstały przede wszystkim w celu zaspokojenia ludzkiej potrzeby, jaką jest zabawa. Umożliwiają one rywalizację, a gracz angażuje się osobiście w wydarzenia na ekranie i ma wpływ na ich przebieg.

•Jeśli gry są odpowiednio dobrane do wieku i możliwości dziecka, mogą być dla niego doskonałym źródłem nauki i rozrywki.
•Prawidłowo dozowane i odpowiednio dobrane gry wpływają pozytywnie na kształtowanie się funkcji poznawczych.

- Nie jest tajemnicą, że gry są celowo projektowane w taki sposób, aby trudno było je przerwać, dlatego ustalany jest odpowiednio wysoki i trudny do osiągnięcia wynik, co wymusza ciągłe podejmowanie prób:
- wymusza się ukończenie gry, etapu informując, że dopiero wtedy gracz dostanie kolejną ważną wskazówkę;
- rozbudza się ciekawość poprzez konieczność odkrywania nowych, nieznanych miejsc (nawet nieistniejących), a to wciąga i mobilizuje do dalszej gry;
- wymusza budowanie relacji i więzi z innymi graczami, co utrudnia wycofanie się z gry;
- gracz zmuszony jest do stworzenia swojej postaci, a to wiąże go emocjonalnie z grą;

• Ponadto producenci gier kładą nacisk na:
- atrakcyjną formę audiowizualną, która zwiększa realizm świata wirtualnego;
- dawanie poczucia władzy, wpływu oraz kontroli nad wydarzeniami;
- możliwość bicia rekordów sprawiającą, że grający jest stymulowany do przebicia najlepszego wyniku;
- nieregularne nagradzanie, bowiem grający nie wie, po ilu próbach uzyska nagrodę, ale ma pewność, że kiedyś to nastąpi;
- powiązanie wygranej z pokonaniem kolejnego poziomu trudności i szybką nagrodą, którą jest przejście na wyższy poziom.
• Osoby grające w gry internetowe dążą do wygranej, jak to jest we wszystkich grach, a każda wygrana daje im satysfakcję i buduje pewność siebie, czego nie są w stanie uzyskać w świecie rzeczywistym. Te profity aktywują układ nagrody i stają się siłą napędową dla dalszego rozwoju uzależnienia.
• Najbardziej uzależniające są: wieloosobowe gry online, a istotnym elementem pozostania w grze jest presja grupy.
• Niestety badania wskazują, że ponad połowa dzieci gra w gry nieodpowiednie do ich wieku. Wiele powszechnie dostępnych gier zawiera treści zdecydowanie nieprzeznaczone dla dzieci: sceny pokazujące przemoc, treści seksualne, zachowania przestępcze czy używanie narkotyków.
• Takie gry kształtują negatywny stosunek do rzeczywistości, powodują wzrost agresywnych zachowań, a agresja staje się akceptowanym i normalnym elementem życia, przyjętym i usprawiedliwionym sposobem postępowania w sytuacjach konfliktowych.
• Ponadto dochodzi do emocjonalnego odwrażliwienia na przemoc oraz do obojętności wobec niej, a wzory agresji i agresywnego zachowania są naśladowane w życiu realnym, bez poczucia winy.
• Szczególnie wrażliwe na takie gry są małe dzieci, które jeszcze nie mają zakreślonych wyraźnie horyzontów świata, nie potrafią określić granicy między fikcją a rzeczywistością oraz spoglądać krytycznie na to, co widzą na ekranie i często zbyt silnie identyfikują się z bohaterami gier, bajek czy filmów. To grozi powielaniem zachowań z wirtualnej rzeczywistości w prawdziwym życiu.
• Coraz częściej też dzieci i młodzież wycofują się z rzeczywistego świata zabawy i kontaktów społecznych z rodziną i rówieśnikami. Uciekają w wirtualny świat gier, zaniedbują obowiązki i dotychczasowe zainteresowania.
• Dzieci nadużywające gier komputerowych mogą mieć problemy z koncentracją uwagi i myśleniem w szkole podczas lekcji. Tam ich uwaga nie jest stale pobudzana nowymi, atrakcyjnymi bodźcami jak w czasie gry.
• Pojawiają się także zmiany w sferze fizycznej: zaburzenia wzroku, trwałe wady kręgosłupa, zwiotczenie mięśni (z braku ruchu), anemia (gracz nie ma czasu na jedzenie), zaburzenie rytmów dobowych. U dzieci i młodzieży może wystąpić również tzw. padaczka ekranowa wywołana przez intensywne, szybko zmieniające się bodźce świetlne emitowane przez ekran.
Współcześni rodzice mają, więc nowe ważne zadanie: powinni dowiedzieć się o grach komputerowych jak najwięcej, aby potrafili chronić dzieci przed negatywnymi konsekwencjami grania. Od wiedzy rodziców i ich zaangażowania zależy, czy korzystanie z gier będzie dla dziecka dobrą zabawą i bezpieczną rozrywką.
•Na zakończenie ...
Nie można wykluczyć, że obecnie więcej dzieci potrafi grać w gry komputerowe niż jeździć na rowerze.
Ważne, aby rodzice:
- odkrywali i kształtowali zainteresowania dzieci;
- wspólnie spędzali czas ze swoimi dziećmi;
- razem z dziećmi wybierali gry i kontrolowali czas spędzany przed komputerem.

Bibliografia :
B.T. Woronowicz, Zachowania, które mogą zranić, O uzależnieniach behawioralnych i nie tylko, Poznań 2021.