Z angielskim za Pan Brat w biologii i chemii - Międzywojewódzki Konkurs dla Uczniów Szkół Podstawowych

W epoce, w której granice między dziedzinami wiedzy zacierają się szybciej, niż zdołamy je nazwać, a język stał się nośnikiem globalnej naukowej narracji, edukacja nabiera zupełnie nowego wymiaru. Nauki przyrodnicze nie istnieją dziś w izolacji: splatają się z technologią, komunikacją, a także — co szczególnie istotne — z językiem, który umożliwia ich rozpowszechnianie. Właśnie w tym duchu rodzi się przedsięwzięcie, które zdobyło uznanie uczniów i nauczycieli z wielu województw: Międzywojewódzki Konkurs „Z angielskim za Pan Brat w biologii i chemii”, organizowany przez nauczycieli V Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Tegoroczna, trzecia już edycja konkursu, stanowi wyraz dynamicznego rozwoju inicjatywy, która łączy w sobie szacunek do klasycznej wiedzy przyrodniczej z nowoczesnym spojrzeniem na naukę. Wydarzenie to jest czymś więcej niż sprawdzianem szkolnych kompetencji — to intelektualna przestrzeń, w której młodzi ludzie uczą się wrażliwości na zjawiska przyrodnicze, a jednocześnie zanurzają się w świecie anglojęzycznej terminologii naukowej. Nie sposób mówić dziś o biologii i chemii bez uwzględnienia języka, który w największym stopniu stał się ich uniwersalnym nośnikiem. Angielski jest nie tylko narzędziem komunikacji, lecz również kodem dostępu do globalnego dorobku naukowego. To nim posługują się autorzy publikacji badawczych, uczestnicy międzynarodowych konferencji i twórcy przełomowych technologii biomedycznych. Wprowadzenie języka angielskiego jako integralnego elementu konkursowych zadań stanowi więc nie tyle zabieg dydaktyczny, ile konsekwencję realiów współczesnego świata. Uczestnicy mierzą się z zadaniami z zakresu biologii i chemii przedstawionymi w języku, w którym naukowcy opisują strukturę DNA, właściwości pierwiastków czy mechanizmy metaboliczne. Dzięki temu młodzi pasjonaci nauki już na wczesnym etapie edukacji uczą się płynnie poruszać w przestrzeni, która za kilka lat stanie się ich codziennością — niezależnie od obranej ścieżki kształcenia. Konkurs nie ogranicza się do sprawdzania wiedzy podręcznikowej. Jego koncepcja odwołuje się do idei interdyscyplinarności, zgodnie z którą młody człowiek powinien nie tylko znać fakty, ale rozumieć ich wzajemne powiązania. Zadania wymagają więc zarówno wiedzy przyrodniczej, jak i umiejętności pracy z tekstem, analizy danych, logicznego wyciągania wniosków oraz odczytywania kontekstu złożonych zjawisk. Twórcy konkursu formułują jego cele jasno i ambitnie: inspirować do odkrywania piękna nauk przyrodniczych, doskonalić kompetencje językowe w sposób naturalny i funkcjonalny, wskazywać, że nauka zaczyna się tam, gdzie pojawia się pytanie, uczyć samodzielności w poszukiwaniu odpowiedzi czy wzmacniać pewność siebie w konfrontacji z nowymi wyzwaniami. To podejście odzwierciedla nowoczesny model edukacji, który stara się przełamać granice między szkolnymi przedmiotami, a jednocześnie zachęca uczniów do twórczego, wieloaspektowego spojrzenia na otaczający ich świat. Dotychczasowe edycje konkursu pokazały, jak duży potencjał tkwi w młodych uczniach szkół podstawowych. W wielu przypadkach uczestnictwo staje się początkiem fascynacji, które później rozwijają się w wybory edukacyjne — od klas biologiczno-chemicznych po koła naukowe, projekty badawcze i pierwsze własne doświadczenia laboratoryjne. Przyciąga ich nie tylko forma zadań, ale także atmosfera wydarzenia. Konkurs staje się przestrzenią spotkania — nie tylko szkół z różnych województw, lecz także odmiennych temperamentów, stylów myślenia i zainteresowań. Uczniowie odkrywają, że nauka nie jest samotną wędrówką, a pasja może połączyć osoby o zupełnie różnych doświadczeniach. W tym sensie konkurs pełni funkcję nie tylko dydaktyczną, ale i formacyjną: buduje społeczność młodych adeptów nauki, którzy uczą się współpracy, konfrontowania poglądów i konstruktywnej rywalizacji. Ranga wydarzenia rośnie z każdą kolejna edycją. System międzywojewódzki sprawia, że konkurs nabiera szczególnego znaczenia — dla uczniów stanowi szansę zmierzenia się z rówieśnikami z innych regionów Polski, a dla szkół jest okazją do zaprezentowania efektów pracy dydaktycznej na forum ponadlokalnym. Udział w wydarzeniu o takiej formule podnosi edukacyjną samoświadomość uczniów i wzmacnia przekonanie, że nauka jest procesem otwartym, do którego każdy może wnieść własną wrażliwość, pracę i pasję. Fakt, że konkurs doczekał się trzeciej edycji, jest wymownym świadectwem jego sukcesu. Z roku na rok rośnie liczba szkół zgłaszających swoich reprezentantów, a sam konkurs staje się miejscem wymiany doświadczeń między nauczycielami i uczniami. Wspólna praca wokół nauk przyrodniczych i języka angielskiego tworzy naturalny pomost między edukacją humanistyczną i ścisłą, pokazując, że obie sfery mogą harmonijnie współistnieć i wzajemnie się ubogacać. Organizatorzy podkreślają, że szczególnie cieszy ich entuzjazm uczniów — ich gotowość do podejmowania wyzwań oraz chęć wychodzenia poza dobrze znane szkolne schematy. To dzięki nim konkurs staje się czymś żywym, dynamicznym i rozwijającym, a nie tylko regularnym wydarzeniem w kalendarzu. Międzywojewódzki Konkurs „Z angielskim za Pan Brat w biologii i chemii” jest nie tylko sprawdzianem wiedzy. Jest zaproszeniem do odkrywania świata — tego realnego, skrytego w strukturze komórek i cząsteczek, oraz tego symbolicznego, ukrytego w języku, którym ten świat opisujemy. To przygoda intelektualna, która potrafi rozpalić w młodym człowieku naukową ciekawość, tak potrzebną w czasach szybkich przemian technologicznych i cywilizacyjnych. To konkurs, który udowadnia, że nauka jest nieustannym procesem zadawania pytań — a każde z nich, nawet zadane po angielsku, może prowadzić do niezwykłych odkryć.
dr Adam Makówka